Đi Taxi ở Sài Gòn
Đỗ Tăng Bí
Đối với một người ở Mỹ về, giá cả đi xe cộ ở Sài Gòn rất rẻ. Đi xe bus từ Gia Định lên Sài gòn trả có 2,000 đồng, khoảng 12 xu. Đi xe ôm 4, 5 cây số cũng chỉ khoảng 10,000 đồng, khoảng 70 xu. Đi taxi đoạn đường như thế cũng chỉ trả khoảng 20,000 đồng, cùng lắm 30,000 đồng. Độ 2 đô la. Xe bus không phải đường phố nào cũng chạy qua được. Xe ôm thì sợ đụng xe quá. Cho nên tôi thường chọn taxi để di chuyển. Ngồi xe taxi có máy lạnh, an toàn hơn xe ôm, và nhiều khi được nghe những mẩu chuyện đáng nhớ, như những chuyện tôi được nghe ông tài xế kể vào một buổi tối:
“Lái taxi thì nhiều khi chở những người cũng ly kỳ lắm. Như tôi đã từng chở vợ chồng ông Phó Chủ Tịch thành phố, bây giờ ông ấy làm Chủ Tịch rồi, làm Thị trưởng rồi. Nhưng đâu dám gọi ông là Thị Trưởng, mà là Chủ Tịch Uỷ Ban Nhân Dân. Bởi vì Uỷ Ban Nhân Dân thì nhiều người, đến khi sai phạm thì chẳng có ai chịu trách nhiệm cả. Nếu ông ấy là Thị Trưởng thì một mình ông ấy chịu à. Nên ông ấy bảo thôi, đừng kêu tôi như ngày xưa, kiểu ôngĐỗ Kiến Nhiễu là Đô Trưởng thì tôi không thích. Tôi là người của quần chúng, nhưng thực sự nó khôn bỏ mẹ luôn. Ông ấy đã từng ngồi trên xe này, đi taxi cùng bà vợ đi ăn đám cưới mà. Thời còn làm Phó Chủ Tịch cơ.”
Tôi gợi ý: Thế Phó Chủ Tịch mà không có xe à?
Giọng ông tài xề cao hẳn lên: “Có xe nhưng mà lúc đó họ đang muốn lên Chủ Tịch, họ đang muốn hạ Hoàng Viết Thanh (?) xuống, nên họ cần quái gì cái xe của ngày hôm đó. Thôi cứ đi xe bus hoặc xe trả tiền chứ không đi xe của công, vì đi việc tư, rồi người ta nói mình không liêm chính. Chơi thế mới là cao cơ. Còn tôi thì biết tỏng tòng tong ông ấy là đứa nào. Có điều bây giờ mình phải gọi bằng Ông. Họ đi ký hợp đồng nơi này nơi nọ. Mới đi Campuchia đó.”
Mình lại phải làm bộ ngây thơ: Hợp đồng gì vậy?
Ông tài xế nói chậm lại để dằn nỗi hằn học: “Thực sự chắc ông ta cũng chẳng biết hợp đồng gì vì bộ tham mưu của ông ấy lo... Nhưng mắt mũi ông ta lúc này cũng sáng láng hơn trước. Trán bóng lưỡng. Họ nguyên một famile mà. Bà vợ họ Trương, em ruột Trương Mỹ Hoa (Phó Chủ Tịch nước). Rồi ông Trương (gì) Hùng ấy là Trưởng Ban Tổ Chức Thành Uỷ. Ông thấy có phải nguyên famille của họ không? Cộng Sản đâu có phải vậy. Những người đã nằm xuống, đã đổ máu rồi, tôi mới tin những người đó là trung thành với dân. Cách Mạng là mang lại quyền lợi cho cả dân tộc chứ.” Bây giờ thì câu chuyện có vẻ dễ dàng hơn, tôi mở máy thu âm, lọai máy nằm lọt lòng bàn tay.
- Gia đình của ông có là Cách mạng không?
- Cha tôi thời chống Pháp là thương binh có được gì đâu. Tôi thương binh thời chống Mỹ có được gì đâu. Nói thời chống Mỹ thì không đúng, tôi thuộc thời chống Trung Quốc.
- Như thế ông đã đi Campuchia?
- Đúng, tôi đi chống bành trướng mà. Kinh khủng lắm ông ơi. May mắn mà tôi không chết. Sắp đến lượt tôi thì bọn nó chiếm được cái chốt cứ điểm đó. Ông tưởng tượng nó nướng cả một trung đoàn chỉ để chiếm một cái chốt trên một ngọn đồi, chỉ để cho báo chí đến chụp hình quay phim trong một tiếng đồng hồ, rồi buổi chiều để lại cho phe Khemer Đỏ chiếm lại. Cứ hết tiểu đội này lên bị hạ, đến tiểu đội kia, hết tiểu đoàn này đến tiểu đoàn kia, sau cùng cả trung đoàn còn chưa đến trăm người mới chiếm được một diện tích chưa đến vài trăm mét vuông. Nhưng lệnh Tướng phải chiếm cho bằng được để đưa phái đoàn báo chí đến. Người ta không coi sinh mạng của lính ra gì cả. Vậy mà bây giờ ông coi, làm quần quật chỉ đủ ăn thôi. Nhưng đó cũng còn may phước hơn nhiều người, họ muốn làm mà không có công việc làm. Những người ở vùng sâu, vùng xa hiện nay khổ cực lắm. Thậm chí tôi gặp những em bé 11, 12 tuổi mà không nghe biết đến mùi kem đánh răng. Ông tưởng tượng coi. Tôi đây này, tôi đã từng lái xe xuống khu gọi là khu sinh thái ở U Minh Thượng. Tôi từng mang kem đánh răng, bàn chải đánh răng cho các đứa bé ở đó, chúng dễ thương quá, chúng khổ quá. Buổi sáng chúng đâu có được ăn cái gì, đến trưa trưa chừng 10 giờ, 11 giờ bố mẹ đi bắt chuột đồng về, lúc đó mới được ăn cơm với chuột đồng. Sáng ăn cơm với chuột đồng, chiều ăn cơm với chuột đồng. Canh cũng nấu bằng thịt chuột đồng, kho cũng nấu bằng thịt chuột đồng. Có gì khác để ăn đâu. Nhìn hàm răng biết ngay bọn chúng không biết đánh răng là cái gì rồi. Toàn bợn với bợn thôi. Mình biết rằng ở vùng sâu, vùng xa dân mình khổ cỡ đó, thì một người cán bộ ăn nhậu... Đây này, tôi mới chở một cán bộ ở Sở Xây Dựng đây này, số ... đường ... đây này. Ông ta nói mời hai người khách đi ăn ở Shareton (Khách sạn Shareton ở Quận 1, Sài Gòn), ông nói mời đi ăn hào sống mà mang 10 triệu không biết có đủ hay không. Đúng, 10 triệu là một cái gì đó cho cả đời người dân bình thường, nhưng chỉ một buổi trưa mà không biết họ ăn cái gì vào trong họng của họ, hay họ uống cái gì vào trong họng của họ. Mà ông ta nói một cách thành thật, lo lắng thành thật. Ông tưởng tượng coi, 10 triệu cho một bữa trưa có 3 người... xem có quá đáng hay không.
Chưa hết đâu ông. Ông ta (ông khách đi xe taxi) còn nói chuyện trong điện thoại là con ông Giám Đốc Sở Xây Dựng (tên một tỉnh) đang muốn đi vào Sài Gòn học, giao cho một người bạn nào đó, mà còn nói rằng đây ta giao mối hàng xịn cho mày đó, mày được lo cho 2 đứa con của ông đó ăn học ở thành phố này. Ông thấy chưa, ông hiểu vì sao mà tôi uất ức nói chuyện như vậy. Ông có đọc báo không? Con của một Thứ Trưởng Bộ Thương Mại đó, nó sài điện thoại 100 triệu đồng trong một tháng. Nó đã đốt qua điện thoại 20 “căn nhà Tình Thương”, nếu nhà tình thương trị giá 5 triệu đồng một căn. Nó tiêu một ngày 10 triệu, như thế nó và khách của nó nuốt mỗi ngày 2 căn nhà tình thương. Đó chỉ là con của một thằng thứ trưởng thôi. Như thế “thằng thứ trưởng” nó sài cỡ nào, rồi Bộ trưởng, Phó Thủ Tướng, Thủ Tướng thì sao. Ông nghĩ đi! Tôi chỉ nói lên sự thật đau lòng của một đất nước đang hồi sinh ... Họ yêu cầu dân thắt lưng buộc bụng, nhưng họ có biết người dân đã thắt đến cỡ nào chưa. Tôi không nói chính trị chính em gì cả, chỉ nói lên sự thật của xã hội thôi.
Xe vượt qua mấy người đạp xe chở cồng kềnh các đồ phế liệu nhặt từ các thùng rác. Ông nói tiếp:
Đây này, bao nhiêu người đó, ông nhìn đi, họ từ các miền đi vô đây... Họ chỉ mong lấy được những gì thiên hạ bỏ đi để họ tận dụng kiếm cơm mà ăn. Nhìn đó mình mới thấy được chân giá trị một con người, sự lao động là như thế nào. Mình mới thấy những người tiêu pha bằng tiền của dân là phạm tội ác. Nếu có những người bỏ hết công sức, bỏ hết chất xám để mang lại cho nhân dân những cái gì đó, nếu họ có được hưởng đời sống thật giàu sang, thì tôi thấy họ rất xứng đáng, tôi không phàn nàn gì cả. Còn sống trên sự đau khổ của người khác thì... Ông có nhớ Lý Thường Kiệt ngày xưa nói cái gì? Là người làm tướng ở trên cao thì phải lo khổ trước cái lo khổ của người khác, sung sướng sau sự sung sướng của người khác ... Rồi chỉ tiêu của họ là những gì, tôi thấy có thằng bảo thế này: Tài khoản công ty mình còn 15, 17 triệu đô đó, mà không dùng vào việc gì cả, không hoạch định sản xuất gì cả, nếu để năm sau là mất, thành ra họ biết giá xe hơi năm tới lên, thế là học đi mua xe hơi, nhưng không mang về cơ quan. Họ mua bán trên giấy tờ, chờ năm sau bán lại, họ đầu cơ. Vậy mà họ báo cáo xử dụng đồng vốn có hiệu quả..., đạt chỉ tiêu này nọ...
Nói thế ông đừng giận tôi. Ông nghĩ chắc thằng này nó khổ lắm sao mà bất mãn. Tôi sống đầy đủ. Nhà tôi 4 người đều có công ăn việc làm. Xin lỗi ông, vợ tôi nó là công an đó. Vợ tôi cấp tá đó. Con tôi cũng làm việc này nọ. Gia đình tôi căn cơ, nề nếp. Nhưng tôi bất mãn về sự bất công chứ không phải bất mãn ông nào. Nhưng xã hội này nói mãi nó cũng thế ông à.
- Bây giờ có cách gì để thay đổi?
- Có chứ ạ. Có là chừng nào có những người thực sự muốn đóng góp cho đất nước, mà họ lên tham chính kìa. Học được giữ những chức vụ quan trọng kìa. Mà sao kẹt xe quá, mình nằm ngay con đường này mà không có con đường nào thoát cả (Đường Trương Minh Giảng cũ). Chắc là xe lửa mới đi qua. Cách đây 18, 19 năm có kế hoạch đưa xe lửa ra ngoại ô, nhưng, cơ chế mà ông. Cái cơ chế nó không cho người dân được hưởng cái gì cả. Thôi mình quay xe lại đi tìm đường khác vậy, đi đường kinh Nhiêu Lộc vậy...
Ông tài xế tìm cách thoát khỏi đám xe kẹt, rồi nói tiếp:
- Hồi nhỏ tôi cũng đi học Hội Việt Mỹ mấy năm, nhưng giải phóng nhanh quá làm tôi không học kịp. Hồi nhỏ tôi mê tiếng Anh lắm. Hồi đó có chương trình của cái Unicef gì đó, các thầy dậy tiếng Anh đó, cho họ đi vào vùng sâu, vùng xa dậy tiếng Anh miễn phí. Tôi mê lắm, theo học liền. Đây này, cái kinh Nhiêu Lộc này do một phụ nữ đứng làm giám đốc, họ đang tìm cách làm đẹp, làm tốt. Chắc là sau này họ sẽ làm lại một kinh này một lần nữa. Đây này, chúng ta vừa đi qua một cái cầu. Có 10 cái cầu trên một đoạn kinh 1 cây số rưỡi. Mỗi cầu trị giá một tỷ đồng. Cầu thấp lè tè, ghe suồng làm sao đi qua được mà họ dám ví kinh này như dòng sông Sein bên Pháp. Thay vì họ không tham ô tư túi thì chắc là làm được nhiều dòng sông Sein lắm.
- Tôi nghe nói bây giờ các hãng xe taxi cho tài xế mua xe riêng để hợp tác chạy, điều đó chắc lợi hơn cho các ông, phải không?
- Hồi đó tôi có dư chút đỉnh, mua một xe 4 chỗ của cái hãng này (ông tài xế chỉ vào một cái xe chạy phía trước, tôi không biết là hiệu xe gì). Tôi chỉ hùn có phân nửa thôi, nhưng sau tôi thấy bị o ép quá nên tôi bán, lấy vốn lại. Từ hai năm nay tôi làm muớn.
- Nhưng o ép như thế nào?
- Họ muốn giữ độc quyền làm chủ các xe. Thí dụ như nếu mình chạy cho người ta thì người ta coi trọng mình, còn nếu mình chạy cho mình thì họ tính đủ thứ tiền. Nếu mướn xe mỗi ngày tôi phải bỏ ra ba trăm mấy chục ngàn, nếu tôi làm chủ tôi cũng phải bỏ hai trăm mấy chục ngàn, trong khi tôi đã bỏ ra gần trăm triệu trả trước 30% tiền mua xe, mà xe hư làm sao thì mình phải bỏ tiền sửa. Bởi vậy tôi đâu muốn làm chủ nữa. Thành ra cuộc sống này có nhiều điều kỳ cục lắm.
Xe chạy qua một khu bán toàn quần áo, ông tài xế đổi đề tài:
- Cũng có hồi tôi định bán quần áo như thế này, nhưng tính lại thì không ích lợi gì cả. Ông tính coi, mình chiếm độ hai mét vỉa hè người ta mình phải trả tiền, nhưng khi công an bắt thì mình rán chịu. Mấy cái nhà này họ đâu có đăng ký kinh doanh, học đâu có gì phải lo. Còn mình phải lo từ trên xuống dưới cho địa phương thì mới được yên ổn làm ăn chứ. Nhưng chủ nhà vẫn thu tiền của mình và những người khác như thường. Ở cái đất nước nghèo có nhiều chuyện mà ở những đất nước giầu không có. Giống như nhà nghèo thì gặp đủ thứ chuyện. Như đậu xe tại mấy cái công viên này nè. Đậu xe một chút là có mấy thằng mặt rô đến thu tiền. Mấy thằng đó thu tiền vì nó cũng được bảo trợ chớ, cũng phải nộp tiền cho đâu đó chớ. Trong khi có bảng hiệu cho phép đậu xe, nhưng nó không cho đậu thì làm gì nó.
Xe đi qua đường Huyền Trân Công Chúa ngày xưa, con đường chạy phía sau dinh Độc Lập, ông tài xế hỏi:
- Chắc ông cũng rành mấy con đường này chớ. Hồi trước đây là đường mấy em đứng. Bây giờ không còn nữa, nhưng đâu có phải là hết các em đâu. Các em đi chỗ khác. Đâu có phải là triệt tiêu mà là xua đuổi người ta đi chỗ khác thôi. Chỗ này bây giờ các ông lớn cho phá hàng rào mở các quán này quán nọ, tráng nhựa quá đẹp, thì phải đuổi mấy em đi để còn làm ăn chớ.
Xe đến nơi. Tôi cảm ơn ông tài xế đã cho tôi biết thêm nhiều điều về cuộc sống Sài Gòn hiện nay. Lâu lắm mới gặp được một ông tài xế chịu nói, dám nói. Và quí vị có biết ông ta nói gì trước khi tôi xuống xe? “Ông anh thu máy được nhiều quá hé. Tôi lăn lộn nhiều nên cũng biết nhiều thứ máy móc này lắm. Nhưng bực quá nên tôi nói tưới, không sợ đứa nào cả, tôi chỉ nói sự thực thôi mà. Thôi cám ơn ông anh cho tiền boa nhiều quá nghe!”
Showing posts with label 2000clinton-hanoi-saigon. Show all posts
Showing posts with label 2000clinton-hanoi-saigon. Show all posts
Tuesday, January 27, 2009
Clinton - Hanoi - Saigon -5
Dân Sài gòn chào đón TT Clinton trong tình cảm nồng ấm bạn bè
SÀI GÒN (NV-11/19/00) – Khi TT Clinton và ái nữ rời cổng bên của Viện Bảo Tàng Mỹ Thuật thành phố, đi bộ qua góc phố Phó Đức Chính, Lê Công Kiều, thì làn sóng hoan hô, vỗ tay từ hàng ngàn người dân tự ý đón chờ bùng lên và lan nhanh dọc theo con đường Lê Công Kiều. Làn sóng hoan hô này gợi lại hàng chục cây số tràn ngập người đứng đón chào TT đêm qua, dọc theo con đường từ phi trường Tân Sơn Nhất, nối vào đường Công Lý về đến khách sạn ở trung tâm Sài Gòn. Khuôn mặt người dân nói lên tình cảm ấm áp đón chào người bạn.
Sáng nay, lúc 10 giờ 40 ngày 19 Tháng 11, Tổng Thống cùng Bà Hillary Clinton và ái nữ Chelsea đã đến thăm Viện Bảo tàng Mỹ thuật thành phố. Tại đây, TT Clinton nói chuyện với giới thanh niên Sài Gòn, gồm một số các nhà doanh nghiệp trẻ, như chủ nhân công ty Thiên Hoàng, một số thanh niên thuộc Thành Đoàn, như anh Nguyễn Ngọc Hạnh, và những bạn sinh viên Đại học Khoa học Xã Hội.
Sau buổi nói chuyện, TT Clinton và cô Chelsea đã đi bộ dọc theo phố Lê Công Kiều vào xem các hàng bán đồ cổ và mỹ nghệ. Cô Chelsea tươi tắn trong bộ áo hồng ngắn tay, quần đen giản dị, luôn đi sát với bố. Cô cũng là một mục tiêu được các thiếu nữ Sài Gòn quan sát, bàn tán.
Tổng Thống và ái nữ băng ngang ngã tư Phó Đức Chính đi vào khu bán đồ cổ, tiếng vỗ tay và reo hò nổi lên. Ông tạt ngay vào khu vực hàng rào ngăn cản dân chúng, bắt tay người dân đòn chào ông. Sau đó, trong suốt nửa giờ, TT và ái nữ vào từng hàng của hiệu thăm hỏi, xem và chọn lựa những mẫu đồ cổ bày bán trong khu phố nổi tiếng nhất về đồ cổ của Sài Gòn. Tổng thống và Chelsea đi từ cửa hiệu ở số 68 đến cửa hiệu ở số nhà 32. Mỗi lần họ ra khỏi một cửa hiệu để sang cửa hiệu bên cạnh, lại vang lên tiếng vỗ tay và reo hò của người dân tụ tập tại rào cản cuối phố, hoặc của những người may mắn còn đứng trên các ban công các căn lầu trong phố.
Khi đến cửa hiệu số nhà 60, bà Lê Thị Trinh khoảng ngoài 60 tuổi, trong bộ áo bà ba màu ngà, đã vui vẻ giơ tay ngăn đón và giới thiệu từng món đồ bằng đá, gỗ. Trả lòi câu hỏi của Người Việt rằng bà có giới thiệu mấy mẫu dọc tẩu hút thuốc phiện với TT không, bà vui đùa nói không “vì sợ lỡ công an bắt bà về tội phổ biến ma tuý.”
Cận bé con chủ nhân một cửa hàng, Đỗ Quí Long, 6 tuổi sau đó cho biết cậu đã được bắt tay TT. Cậu học sinh lớp hai trường Khai Minh còn khoe TT chỉ vào hình vẽ in trên ngực chiếc áo thung cậu mặc và đọc cho cậu nghe hàng chữ trên đó “Pokemon!”
Nữ chủ nhân cửa hiệu Bùi Art Gallery, cô Phạm Thu Hồng, sung sướng khoe TT đã khen những bức tranh trưng bày trong cửa hiệu của cô rất đẹp. Cửa hiệu cô bày tranh của hoạ sĩ Bùi Ngọc Tư. Cô Thu Hồng hân hoan nói: “Em rất vinh hạnh được bắt tay Tổng thống. Ông lại còn khen tranh cửa hiệu em đẹp nữa. Vui lắm các anh ạ.” Còn Ông Tăng, chủ nhân một cửa hiệu, mặt đỏ lên khi kể lại là ông “Chiều nay khi tắm sẽ giơ cao tay lên không cho “bay mất mùi hương” nguyên thủ quốc gia.”
Đến cửa hiệu mang số nhà 32 thì TT và đoàn tuỳ tùng đụng phải hàng rào ngăn với dân chúng tụ tập đón chào. Nhiều tiếng reo hò vang lên, nhiều cái vẫy tay hướng về TT, thế là Ông đi nhanh về phía các người ái mộ, và bắt tay khắp lượt.
Sau khi TT rời phố Lê Công Kiều, người ta thấy một số nhân viên Toà Bạch Ốc trở lại các cửa hàng và mua một số đồ có lẽ Ông đã chọn được.
Phở 2000 ở Cửa Tây Chợ Bến Thành đi vào lịch sử.
Rời phố đồ cổ vào lúc 11 giờ 45 phút trưa 19 Tháng 11, TT Clinton và cô con gái Chelsea vào cửa hàng phở mang tên “Phở 2000” tại cửa Tây Chợ Bến Thành, ở số 1-3 đường Phan Chu Trinh. Tại đây, Ông đã ăn hai tô phở một lúc và khen là ngon.
Dân chúng lại tụ tập đón chờ TT, mong ông đi ra và bắt tay. Ba thiếu nữ sinh sắn trong các bộ quần áo của ngày hội, Nguyễn Kim Thanh, Kim Oanh, và Vũ Phương Lan xôn xao bàn tán chỉ trỏ. Từ dưới đường, người ta có thể thấy rõ TT Clinton ngồi ăn cùng Chelsea tại một cái bàn gần cửa sổ. Các cô cho biết từ 8 giờ 30 phút sáng đã đứng đợi ở phía Toà Đô Chánh cũ, vì theo chương trình TT Clitnon sẽ ghé đây để gặp các nhà doanh nghiện Mỹ gốc Việt tháp tùng Ông trong chuyến đi VN. Các cô không biết là đến chiều mới đến mục đó. Một cô xuýt xoa: “Bọn em cố đến sớm, xép hàng đầu tiên sát hàng rào, hy vọng sẽ được “bắt tay anh Bill.”
Sau một tiếng đồng hồ ăn phở và uống cả sinh tố soài lẫn cà phê sữa đá, TT đi về cảng Tân Thuận để gặp gỡ một số nhà doanh nghiệp Mỹ ở đây.
Vào hiệu phở ngay sau khi TT Clinton đi khỏi, không khí nhộn nhịp, tưng bừng như Tết. Bà chủ Nancy Lee (Họ Lê) háo hức kể lại điều bất ngờ nhất đã đến với cửa hiệu của bà: TT và cô con gái đã đến ăn phở tại đây. Bà Nancy là Việt kiều từ Los Angeles, California, về làm ăn ở Sài Gòn từ 5 năm trước đây. Bà đã mở hai hiệu phở, và Phở 2000 là tiệm thứ 3 mới mở được 1 năm. Phở của bà có đặc tính là nấu bằng nước lọc tinh khiết, các loại rau như được rửa và sắp xếp từng lá một. Ngay tại California, người ta cũng chỉ bắt gặp đĩa rau trông ngon và sạch như vậy trong một số ít ỏi hiệu phở. Bà khoe TT đã ăn hai tô phở, tô chín và tô gà không lấy da. Ông cũng uống hết ly sinh tố xoài, ly cà phê sữa đá, và chai nước suối. Bà cho biết ly cà phê phải cho loãng và nhiều sữa vì cà phê VN bình thường rất nặng cà phê. Bà phấn khích nói: “Chính tôi nấu phở cho ông ấy ăn!”
Cô Trương Thị Phương Hà, kế toán trưởng của hiệu, háo hức nói là sẽ giữ lại từ cái ghế TT đã ngồi, những cái tô, ly, muỗng nĩa, đũa TT đã xử dụng, và trưng bày trong một tủ kính. Cô nói thật hào hứng: “Em sẽ đề nghị bà chủ viết chữ là nơi đây vị TT Hoa Kỳ Bill Clinton đã đến ăn phở và đây là những vật dụng ngài đã dùng...”
Còn cô Hoàng Kim Vân, 22 tuổi, tốt ngiệp đại học tin học Nam Định, và chỉ mới vào làm tại hiệu phở này 3 ngày nên chưa có bảng tên, phải đeo bảng của cô Chi làm ca chiều. Cô nói cô là người may mắn nhất vì mới vào làm, lại được bắt tay TT lúc Ông đi vào. “Sẽ chẳng bao giờ cháu được niềm vinh hạnh như vậy trong suốt đời cháu, dù là với vị nguyên thủ nước nào.”
Trên hai chục nhân viên trong cửa hiệu đều mãn nguyện dù họ thật mệt mỏi vì căng thẳng. Họ đã qua hơn một giờ đồng hồ làm việc trong nỗi phấn khích, chen với lo âu những sơ sót có thể xẩy ra. Bà chủ cho biết đã tăng cường thêm người từ ca chiều lên, nên một số nhân viên phải làm việc liên tục hai ca. “Tôi sẽ bồi dưỡng cho anh chị em nhân viên. Cả đời tôi biết bao giờ mới lại được đón tiếp một vị nguyên thủ vào cửa hiệu của mình.”
SÀI GÒN (NV-11/19/00) – Khi TT Clinton và ái nữ rời cổng bên của Viện Bảo Tàng Mỹ Thuật thành phố, đi bộ qua góc phố Phó Đức Chính, Lê Công Kiều, thì làn sóng hoan hô, vỗ tay từ hàng ngàn người dân tự ý đón chờ bùng lên và lan nhanh dọc theo con đường Lê Công Kiều. Làn sóng hoan hô này gợi lại hàng chục cây số tràn ngập người đứng đón chào TT đêm qua, dọc theo con đường từ phi trường Tân Sơn Nhất, nối vào đường Công Lý về đến khách sạn ở trung tâm Sài Gòn. Khuôn mặt người dân nói lên tình cảm ấm áp đón chào người bạn.
Sáng nay, lúc 10 giờ 40 ngày 19 Tháng 11, Tổng Thống cùng Bà Hillary Clinton và ái nữ Chelsea đã đến thăm Viện Bảo tàng Mỹ thuật thành phố. Tại đây, TT Clinton nói chuyện với giới thanh niên Sài Gòn, gồm một số các nhà doanh nghiệp trẻ, như chủ nhân công ty Thiên Hoàng, một số thanh niên thuộc Thành Đoàn, như anh Nguyễn Ngọc Hạnh, và những bạn sinh viên Đại học Khoa học Xã Hội.
Sau buổi nói chuyện, TT Clinton và cô Chelsea đã đi bộ dọc theo phố Lê Công Kiều vào xem các hàng bán đồ cổ và mỹ nghệ. Cô Chelsea tươi tắn trong bộ áo hồng ngắn tay, quần đen giản dị, luôn đi sát với bố. Cô cũng là một mục tiêu được các thiếu nữ Sài Gòn quan sát, bàn tán.
Tổng Thống và ái nữ băng ngang ngã tư Phó Đức Chính đi vào khu bán đồ cổ, tiếng vỗ tay và reo hò nổi lên. Ông tạt ngay vào khu vực hàng rào ngăn cản dân chúng, bắt tay người dân đòn chào ông. Sau đó, trong suốt nửa giờ, TT và ái nữ vào từng hàng của hiệu thăm hỏi, xem và chọn lựa những mẫu đồ cổ bày bán trong khu phố nổi tiếng nhất về đồ cổ của Sài Gòn. Tổng thống và Chelsea đi từ cửa hiệu ở số 68 đến cửa hiệu ở số nhà 32. Mỗi lần họ ra khỏi một cửa hiệu để sang cửa hiệu bên cạnh, lại vang lên tiếng vỗ tay và reo hò của người dân tụ tập tại rào cản cuối phố, hoặc của những người may mắn còn đứng trên các ban công các căn lầu trong phố.
Khi đến cửa hiệu số nhà 60, bà Lê Thị Trinh khoảng ngoài 60 tuổi, trong bộ áo bà ba màu ngà, đã vui vẻ giơ tay ngăn đón và giới thiệu từng món đồ bằng đá, gỗ. Trả lòi câu hỏi của Người Việt rằng bà có giới thiệu mấy mẫu dọc tẩu hút thuốc phiện với TT không, bà vui đùa nói không “vì sợ lỡ công an bắt bà về tội phổ biến ma tuý.”
Cận bé con chủ nhân một cửa hàng, Đỗ Quí Long, 6 tuổi sau đó cho biết cậu đã được bắt tay TT. Cậu học sinh lớp hai trường Khai Minh còn khoe TT chỉ vào hình vẽ in trên ngực chiếc áo thung cậu mặc và đọc cho cậu nghe hàng chữ trên đó “Pokemon!”
Nữ chủ nhân cửa hiệu Bùi Art Gallery, cô Phạm Thu Hồng, sung sướng khoe TT đã khen những bức tranh trưng bày trong cửa hiệu của cô rất đẹp. Cửa hiệu cô bày tranh của hoạ sĩ Bùi Ngọc Tư. Cô Thu Hồng hân hoan nói: “Em rất vinh hạnh được bắt tay Tổng thống. Ông lại còn khen tranh cửa hiệu em đẹp nữa. Vui lắm các anh ạ.” Còn Ông Tăng, chủ nhân một cửa hiệu, mặt đỏ lên khi kể lại là ông “Chiều nay khi tắm sẽ giơ cao tay lên không cho “bay mất mùi hương” nguyên thủ quốc gia.”
Đến cửa hiệu mang số nhà 32 thì TT và đoàn tuỳ tùng đụng phải hàng rào ngăn với dân chúng tụ tập đón chào. Nhiều tiếng reo hò vang lên, nhiều cái vẫy tay hướng về TT, thế là Ông đi nhanh về phía các người ái mộ, và bắt tay khắp lượt.
Sau khi TT rời phố Lê Công Kiều, người ta thấy một số nhân viên Toà Bạch Ốc trở lại các cửa hàng và mua một số đồ có lẽ Ông đã chọn được.
Phở 2000 ở Cửa Tây Chợ Bến Thành đi vào lịch sử.
Rời phố đồ cổ vào lúc 11 giờ 45 phút trưa 19 Tháng 11, TT Clinton và cô con gái Chelsea vào cửa hàng phở mang tên “Phở 2000” tại cửa Tây Chợ Bến Thành, ở số 1-3 đường Phan Chu Trinh. Tại đây, Ông đã ăn hai tô phở một lúc và khen là ngon.
Dân chúng lại tụ tập đón chờ TT, mong ông đi ra và bắt tay. Ba thiếu nữ sinh sắn trong các bộ quần áo của ngày hội, Nguyễn Kim Thanh, Kim Oanh, và Vũ Phương Lan xôn xao bàn tán chỉ trỏ. Từ dưới đường, người ta có thể thấy rõ TT Clinton ngồi ăn cùng Chelsea tại một cái bàn gần cửa sổ. Các cô cho biết từ 8 giờ 30 phút sáng đã đứng đợi ở phía Toà Đô Chánh cũ, vì theo chương trình TT Clitnon sẽ ghé đây để gặp các nhà doanh nghiện Mỹ gốc Việt tháp tùng Ông trong chuyến đi VN. Các cô không biết là đến chiều mới đến mục đó. Một cô xuýt xoa: “Bọn em cố đến sớm, xép hàng đầu tiên sát hàng rào, hy vọng sẽ được “bắt tay anh Bill.”
Sau một tiếng đồng hồ ăn phở và uống cả sinh tố soài lẫn cà phê sữa đá, TT đi về cảng Tân Thuận để gặp gỡ một số nhà doanh nghiệp Mỹ ở đây.
Vào hiệu phở ngay sau khi TT Clinton đi khỏi, không khí nhộn nhịp, tưng bừng như Tết. Bà chủ Nancy Lee (Họ Lê) háo hức kể lại điều bất ngờ nhất đã đến với cửa hiệu của bà: TT và cô con gái đã đến ăn phở tại đây. Bà Nancy là Việt kiều từ Los Angeles, California, về làm ăn ở Sài Gòn từ 5 năm trước đây. Bà đã mở hai hiệu phở, và Phở 2000 là tiệm thứ 3 mới mở được 1 năm. Phở của bà có đặc tính là nấu bằng nước lọc tinh khiết, các loại rau như được rửa và sắp xếp từng lá một. Ngay tại California, người ta cũng chỉ bắt gặp đĩa rau trông ngon và sạch như vậy trong một số ít ỏi hiệu phở. Bà khoe TT đã ăn hai tô phở, tô chín và tô gà không lấy da. Ông cũng uống hết ly sinh tố xoài, ly cà phê sữa đá, và chai nước suối. Bà cho biết ly cà phê phải cho loãng và nhiều sữa vì cà phê VN bình thường rất nặng cà phê. Bà phấn khích nói: “Chính tôi nấu phở cho ông ấy ăn!”
Cô Trương Thị Phương Hà, kế toán trưởng của hiệu, háo hức nói là sẽ giữ lại từ cái ghế TT đã ngồi, những cái tô, ly, muỗng nĩa, đũa TT đã xử dụng, và trưng bày trong một tủ kính. Cô nói thật hào hứng: “Em sẽ đề nghị bà chủ viết chữ là nơi đây vị TT Hoa Kỳ Bill Clinton đã đến ăn phở và đây là những vật dụng ngài đã dùng...”
Còn cô Hoàng Kim Vân, 22 tuổi, tốt ngiệp đại học tin học Nam Định, và chỉ mới vào làm tại hiệu phở này 3 ngày nên chưa có bảng tên, phải đeo bảng của cô Chi làm ca chiều. Cô nói cô là người may mắn nhất vì mới vào làm, lại được bắt tay TT lúc Ông đi vào. “Sẽ chẳng bao giờ cháu được niềm vinh hạnh như vậy trong suốt đời cháu, dù là với vị nguyên thủ nước nào.”
Trên hai chục nhân viên trong cửa hiệu đều mãn nguyện dù họ thật mệt mỏi vì căng thẳng. Họ đã qua hơn một giờ đồng hồ làm việc trong nỗi phấn khích, chen với lo âu những sơ sót có thể xẩy ra. Bà chủ cho biết đã tăng cường thêm người từ ca chiều lên, nên một số nhân viên phải làm việc liên tục hai ca. “Tôi sẽ bồi dưỡng cho anh chị em nhân viên. Cả đời tôi biết bao giờ mới lại được đón tiếp một vị nguyên thủ vào cửa hiệu của mình.”
Clinton - Hanoi - Saigon -4
Hà Nội: Bà Hillary bất ngờ dạo phố Hàng Gai
HÀ NỘI (NV11/16/00) – Trong khi còn khoảng 5 giờ nữa phi cơ TT Clinton mới đáp xuống phi trường Nội Bài, thì vào lúc hơn 6 giờ chiều Thứ Năm, 16 Tháng 11, người dân phố Hàng Gai đã được đón tiếp bà Hillary đi dạo phố phường và mua hàng. Hàng Gai là khu phố có bán nhiều hàng mỹ nghệ và vải vóc, gần với khu vực Hồ Hoàn Kiếm.
Rất nhiều cô gái Hà Nội tại khu vực Đệ Nhất Phu Nhân Hoa Kỳ dạo qua đã phải trầm trồ về vẻ đẹp sắc sảo của bà. Giữa lúc đó, đài truyền hình Hà Nội đang giới thiệu tiểu sử TT Clinton cùng những chặng đường quan hệ ngoại giao và thương mại Mỹ Việt đã trải qua.
Trước đó, tại Hà Nội, từ trưa Thứ Năm, người dân căng thẳng chờ đợi trận bán kết cúp Tiger giữa đội tuyển Việt Nam và đội tuyển Indonesia, do đó, chuyện Tổng thống Clinton đến Nội Bài và lúc gần nửa đêm đã không được nhớ đến nếu không có chuyện thay đổi lịch trình trận đấu tại Thái Lan. Theo lịch trình, trận bán kết giữa Malaysia và Thái Lan sẽ diễn ra vào lúc 4 giờ, giờ Hà Nội, và trận VN và Indonesia sẽ diễn ra vào lúc 7 giờ tối. Nhưng giờ chót, VN và Indonesia được sắp xếp đấu trước trận Thái Lan và Malaysia, tức là bắt đầu lúc 4 giờ chiều, giờ Hà Nội. Có người giải thích lý do sự thay đổi trên vì ban tổ chức cho đội chủ nhà Thái Lan đấu trận sau để giữ khán giả Thái Lan ngồi lại trên sân đến phút chót. Tuy nhiên, một số người dân Hà Nội cho rằng trận Việt Nam được đá sớm vì muốn tránh cảnh “xuống đường” của hàng chục ngàn ủng hộ viên cuồng nhiệt chạy xe khắp trung tâm Hà Nội có thể gây cảnh kẹt xe ngăn cản cuộc di chuyển của Tổng thống Clinton và đoàn tuỳ tùng hàng ngàn người từ Nội Bài về khách sạn Daewoo.
Trên những con đường chính từ Nội Bài về nơi trú ngụ của Tổng thống Clinton, người ta ít thấy dấu hiệu báo tin về chuyện vị nguyên thủ quốc gia Hoa Kỳ sắp đến Hà Nội. Quốc kỳ Mỹ có được treo tại khách sạn, nhưng không thấy treo dọc theo các con đường như Kim Mã hoặc Tràng Tiền, theo nhận xét của một anh lái taxi. Người ta cũng chỉ đếm được vài ba biểu ngữ chào mừng Tổng Thống Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ ở vài góc đường chính. Quang cảnh trên phản ánh sự ít chú ý của người dân Hà Nội về cuộc viếng thăm này, khi trận chung kết cúp Tiger chưa diễn ra vào ngày 18.
Tuy nhiên, đến 6 giờ chiều Thứ Năm, đội tuyển Việt Nam đã thua đội Indonesia với tỷ số 2-3 khiến toàn Thành Phố không diễn ra cảnh chạy xe náo nhiệt thường có khi thắng trận.
Sinh viên Hà Nội không hài lòng bài diễn văn của TT Clinton
HÀ NỘI (NV11/18/00) – Sau khi nghe bài nói chuyệnn trực tiếp truyền hình của Tổng thống Clinton tại Trường Đại học quốc Gia, Hà Nội, vào chiều ngày Thứ Sáu, 17 Tháng 11, cảm tưởng chung của da số giáo sư và sinh viên tham dự là không có gì đáng chú ý.
Cô Ngyễn thị H, Khoa Nga ngữ, nói rằng Tổng Thống cũng nói đến giáo dục là vấn đề chúng cháu quan tâm, nhưng cũng chỉ là những điều và những hứa hẹn mà trước đây cháu từng nghe đến.
Cô Trần Bình Kh, khoa Pháp Văn, nói một cách lưu loát, đĩnh đạc rằng thực ra ở cuộc nói chbuyện này không hề có đối thoại, và những điều Tổng Thống nói hết sức chung chung và đã nói đến nhiều lần. Nhưng cô không xác nhận là đã thất vọng về buổi nói chuyện hôm nay dù cô cho biết cô và bạn bè đã bàn tán và chờ mong những gì mới hơn và cụ thể hơn. Được hỏi cô có thể đưa ra thí dụ rằng những gì là mới và cụ thể, cô mỉm cười, lắc đầu nói “Không thể nói với ông.”
Một viên chức nhà trường thuộc bộ phận sinh viên vụ quả quyết không có việc tổ chức cho sinh viên học tập trước buổi nói chuyện này. Ông nói rằng sinh viên được tạo nhiều điều kiện để vào mạng internet tìm hiểu mọi vấn đề, do đó họ biết rõ nên quyết định ra sao. Điều này có thể khác biệt với câu trả lời của Ngô Danh, sinh viên trường quan hệ đối ngoại, nơi đào tạo những viên chức cho ngành ngoại giao, rằng tại trường họ rất ít cơ hội vào internet và không được biết đến một địa chỉ trang web nào, dù là báo Nhân Dân. (Chú thích của ngày post, năm 2009: Câu chuyện xẩy ra vào năm 2000, bây giờ đã có trên 20 triệu người trong nước dùng internet.)
Trả lời câu hỏi rằng TT Clinton có hứa hẹn sẽ cấp 100 học bổng mỗi năm, điều đó có là niềm vui cho sinh viên không, một nữ sinh khoa luật nói là đi du học Mỹ là niềm mơ ước của nhiều sinh viên Việt Nam, ngay cả những sinh viên học Pháp hay Nga văn nhưng cũng cố học thêm Anh văn. Nhưng cô nói 100 học bổng quá ít.
Để trả lời câu hỏi rằng có đồng ý không khi TT Clinton nói một nền báo chí tự do sẽ giúp chống và bài trừ tham nhũng, một phóng viên địa phương vui vẻ gật đầu nhưng lưu ý là nền tự do nào cũng phải có giới hạn, vì tự do của người này là giới hạn của người kia. Và anh phóng viên kết kuận vẫn cần phải có sự điều hợp của nhà nước.
Một phóng viên phát thanh tường thuật cho một đài phát thanh ở California đã nhận xét trong bài tường thuật là có lẽ vì chuyến đi của TT Clinton được chuẩn bị quá kỹ lưỡng nên bài nói chuyện đã được gọt giũa đến độ tẻ nhạt.
HÀ NỘI (NV11/16/00) – Trong khi còn khoảng 5 giờ nữa phi cơ TT Clinton mới đáp xuống phi trường Nội Bài, thì vào lúc hơn 6 giờ chiều Thứ Năm, 16 Tháng 11, người dân phố Hàng Gai đã được đón tiếp bà Hillary đi dạo phố phường và mua hàng. Hàng Gai là khu phố có bán nhiều hàng mỹ nghệ và vải vóc, gần với khu vực Hồ Hoàn Kiếm.
Rất nhiều cô gái Hà Nội tại khu vực Đệ Nhất Phu Nhân Hoa Kỳ dạo qua đã phải trầm trồ về vẻ đẹp sắc sảo của bà. Giữa lúc đó, đài truyền hình Hà Nội đang giới thiệu tiểu sử TT Clinton cùng những chặng đường quan hệ ngoại giao và thương mại Mỹ Việt đã trải qua.
Trước đó, tại Hà Nội, từ trưa Thứ Năm, người dân căng thẳng chờ đợi trận bán kết cúp Tiger giữa đội tuyển Việt Nam và đội tuyển Indonesia, do đó, chuyện Tổng thống Clinton đến Nội Bài và lúc gần nửa đêm đã không được nhớ đến nếu không có chuyện thay đổi lịch trình trận đấu tại Thái Lan. Theo lịch trình, trận bán kết giữa Malaysia và Thái Lan sẽ diễn ra vào lúc 4 giờ, giờ Hà Nội, và trận VN và Indonesia sẽ diễn ra vào lúc 7 giờ tối. Nhưng giờ chót, VN và Indonesia được sắp xếp đấu trước trận Thái Lan và Malaysia, tức là bắt đầu lúc 4 giờ chiều, giờ Hà Nội. Có người giải thích lý do sự thay đổi trên vì ban tổ chức cho đội chủ nhà Thái Lan đấu trận sau để giữ khán giả Thái Lan ngồi lại trên sân đến phút chót. Tuy nhiên, một số người dân Hà Nội cho rằng trận Việt Nam được đá sớm vì muốn tránh cảnh “xuống đường” của hàng chục ngàn ủng hộ viên cuồng nhiệt chạy xe khắp trung tâm Hà Nội có thể gây cảnh kẹt xe ngăn cản cuộc di chuyển của Tổng thống Clinton và đoàn tuỳ tùng hàng ngàn người từ Nội Bài về khách sạn Daewoo.
Trên những con đường chính từ Nội Bài về nơi trú ngụ của Tổng thống Clinton, người ta ít thấy dấu hiệu báo tin về chuyện vị nguyên thủ quốc gia Hoa Kỳ sắp đến Hà Nội. Quốc kỳ Mỹ có được treo tại khách sạn, nhưng không thấy treo dọc theo các con đường như Kim Mã hoặc Tràng Tiền, theo nhận xét của một anh lái taxi. Người ta cũng chỉ đếm được vài ba biểu ngữ chào mừng Tổng Thống Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ ở vài góc đường chính. Quang cảnh trên phản ánh sự ít chú ý của người dân Hà Nội về cuộc viếng thăm này, khi trận chung kết cúp Tiger chưa diễn ra vào ngày 18.
Tuy nhiên, đến 6 giờ chiều Thứ Năm, đội tuyển Việt Nam đã thua đội Indonesia với tỷ số 2-3 khiến toàn Thành Phố không diễn ra cảnh chạy xe náo nhiệt thường có khi thắng trận.
Sinh viên Hà Nội không hài lòng bài diễn văn của TT Clinton
HÀ NỘI (NV11/18/00) – Sau khi nghe bài nói chuyệnn trực tiếp truyền hình của Tổng thống Clinton tại Trường Đại học quốc Gia, Hà Nội, vào chiều ngày Thứ Sáu, 17 Tháng 11, cảm tưởng chung của da số giáo sư và sinh viên tham dự là không có gì đáng chú ý.
Cô Ngyễn thị H, Khoa Nga ngữ, nói rằng Tổng Thống cũng nói đến giáo dục là vấn đề chúng cháu quan tâm, nhưng cũng chỉ là những điều và những hứa hẹn mà trước đây cháu từng nghe đến.
Cô Trần Bình Kh, khoa Pháp Văn, nói một cách lưu loát, đĩnh đạc rằng thực ra ở cuộc nói chbuyện này không hề có đối thoại, và những điều Tổng Thống nói hết sức chung chung và đã nói đến nhiều lần. Nhưng cô không xác nhận là đã thất vọng về buổi nói chuyện hôm nay dù cô cho biết cô và bạn bè đã bàn tán và chờ mong những gì mới hơn và cụ thể hơn. Được hỏi cô có thể đưa ra thí dụ rằng những gì là mới và cụ thể, cô mỉm cười, lắc đầu nói “Không thể nói với ông.”
Một viên chức nhà trường thuộc bộ phận sinh viên vụ quả quyết không có việc tổ chức cho sinh viên học tập trước buổi nói chuyện này. Ông nói rằng sinh viên được tạo nhiều điều kiện để vào mạng internet tìm hiểu mọi vấn đề, do đó họ biết rõ nên quyết định ra sao. Điều này có thể khác biệt với câu trả lời của Ngô Danh, sinh viên trường quan hệ đối ngoại, nơi đào tạo những viên chức cho ngành ngoại giao, rằng tại trường họ rất ít cơ hội vào internet và không được biết đến một địa chỉ trang web nào, dù là báo Nhân Dân. (Chú thích của ngày post, năm 2009: Câu chuyện xẩy ra vào năm 2000, bây giờ đã có trên 20 triệu người trong nước dùng internet.)
Trả lời câu hỏi rằng TT Clinton có hứa hẹn sẽ cấp 100 học bổng mỗi năm, điều đó có là niềm vui cho sinh viên không, một nữ sinh khoa luật nói là đi du học Mỹ là niềm mơ ước của nhiều sinh viên Việt Nam, ngay cả những sinh viên học Pháp hay Nga văn nhưng cũng cố học thêm Anh văn. Nhưng cô nói 100 học bổng quá ít.
Để trả lời câu hỏi rằng có đồng ý không khi TT Clinton nói một nền báo chí tự do sẽ giúp chống và bài trừ tham nhũng, một phóng viên địa phương vui vẻ gật đầu nhưng lưu ý là nền tự do nào cũng phải có giới hạn, vì tự do của người này là giới hạn của người kia. Và anh phóng viên kết kuận vẫn cần phải có sự điều hợp của nhà nước.
Một phóng viên phát thanh tường thuật cho một đài phát thanh ở California đã nhận xét trong bài tường thuật là có lẽ vì chuyến đi của TT Clinton được chuẩn bị quá kỹ lưỡng nên bài nói chuyện đã được gọt giũa đến độ tẻ nhạt.
Clinton - Hanoi - Saigon -3
Hoa Kỳ muốn mang bục nói chuyện của Tổng Thống dùng tại Hà Nội
HÀ NỘI (NV -11/13/00)– Khách dến phi trường Nội Bài những ngày gần đây đều thấy một chiếc phi cơ sơn màu olive với chữ “US. ARMY” to tướng sơn trên thân máy bay. Người tỏ vẻ thông thạo náo nức nói cho những hành khách đứng quanh biết đó là chiếc máy bay chở vật dụng, máy móc để tổng Thống Hoa Kỳ dùng.
Chiếc phi cơ khổng lồ thuộc loại C 130 to như “một toà nhà 5 tầng”, theo nhận xét của một bà khách trên chuyến bay nội địa Sài Gòn – Hà Nội, đã đến Việt Nam từ hai tuần trước đây. Theo chương trình được biết đến ngày 13, Ông Clinton sẽ đến Nội Bài vào khuya 16, rạng 17, và sẽ rời vào 18.
Phía Mỹ muốn mang toàn bộ vật dụng để TT Clinton sử dụng trong suốt mấy ngày ở Việt Nam. Đây cũng là vấn đề gây nhiều tranh cãi giữa những giới chức trách nhiệm của cả hai quốc gia. Thí dụ trong cuộc viếng thăm và nói chuyện với sinh viên trường Đại Học Quốc Gia, trước đây là trường Đại Học Tổng Hợp Hà Nội, phía Mỹ muốn mang đến chiếc bục đứng nói chuyện dành cho Tổng thống Hoa Kỳ, nhưng phiá Việt Nam và giới chức thuộc nhà trường đã cương quyết bác bỏ yêu cầu này.
Một vị giáo sư thuộc Đại học Quốc Gia cho biết theo dự trù cbỉ một số sinh viên và giáo sư sẽ dự buổi nói chuyện của Ông Cliton, còn toàn bộ những sinh viên khác sẽ được nghỉ học. Một vị giáo sư khoa vật lý ở lứa tuổi ngoài 50 mỉa mai rằng hẳn Ông Clinton muốn khích động giới trẻ Việt Nam vì ông ta không thấu hiểu được tính chất đặc thù vẫn còn hiển hiện trong văn hoá Việt Nam, là dù sao chăng nữa, giới trẻ vẫn phải phục tùng phụ huynh. Chính giới già với kinh nghiệm tích luỹ được sẽ quyết định tất cả. Vị giáo sư kết luận “Ông Clinton đừng nghĩ là có thể làm chúng tôi thay đổi.”
Một bà trung niên bán nước chè khu Cống Vị, Hà Nội nói có biết Tổng thống Mỹ sắp đến Việt Nam do việc cô con dâu bà đi họp chi bộ học tập về chuyện này, “Nhưng tôi có biết nó được học tập những gì đâu.”
Tối 13 tại Hà Nội hàng chục ngàn thanh niên nam nữ lại chạy xe gắn máy ồn ào tại khu Hồ Gươm sau khi đội Việt Nam thắng đội Lào 5 – 0. Tuy nhiên không khí không háo hức như những lần trước vì hầu như ai cũng đoán được kết quả trận đấu sẽ nghiêng phần lợi cho Việt Nam.
Trực tíếp truyền hình buổi nói chuyện của TT Clinton
HÀ NỘI (NV-11/14/00) - Những viên chức Hoa Kỳ phụ trách sắp xếp chương trình viếng thăm của Tổng thống Clinton tại Việt Nam đã đạt được một thoả thuận quan trong với phía Việt Nam là trực tiếp truyền hình buổi nói chuyện của ông Clinton với sinh viên một trường đại học ở Hà Nội, theo nguồn tin từ giới giáo sư đại học Hà Nội.
Theo chương trình, Tổng Thống Mỹ sẽ đến nói chuyện với sinh viên trường Đại học Quốc Gia, và một vấn đề gây tranh cãi giữa hai bên chính phủ là việc truyềnn hình trực tiếp qua hệ thống phát hình trong nước buổi nói chuyện của TT Clinton. Phía VN cho rằng đây chỉ là cuộc thăm viếng một trường đại học của TT Mỹ nên không cần thiết phải trực tiếp truyền hình cho cả nước. Những phía Mỹ lại lý luận là một trong những hoạt động của TT Mỹ tại VN là buổi nói chuyện của TT Clinton với thanh niên sinh viên VN. Người ta không thể tập hợp số lượng lớn sinh viên, do đó cần thiết phải trực tiếp truyền hình buổi nói chuyện tại Đại Học Quốc Gia cho sinh viên cả nước cùng nghe.
Một nữ sinh viên khoa quản trị kinh doanh cho biết cô không tin là cô được có mặt tại giảng đường nơi ông Clinton sẽ nói chuyện, nên rất muốn biết ông ta nói những gì. Trong khi đó, anh bạn sinh viên của cô khoa công nghệ nói là những điều ông Cluinton nói ra sẽ chẳng ảnh hưởng gì đến thành phần trẻ tại Việt Nam, vả chăng chưa hề có khả năng người trẻ có thể đóng vai trò quyết định nào trong việc hình thành chính sách đường lối quốc gia.
Ngoài ra, Một số các nhà doanh nghiệp Hoa Kỳ với sự xúc tác của vài nhà đầu tư Việt nam đang cố thu xếp một thoả thuận cụ thể về lãnh vực Internet giữa Việt Nam và Hoa Kỳ. Nếu đạt được, đây có lẽ sẽ là thoả thuận duy nhất đạt được giữa hai bên trong chuyến viếng thăm này.
Tổng Thống Clinton gặp giới doanh nghiệp Việt Nam
HÀ NỘI (NV-11/15/00) - TT Clinton sẽ có buổi gặp gỡ với những nhà doanh nghiệp tại Sài Gòn và cuộc nói chuyện sẽ chỉ sử dụng Anh ngữ. Buổi gặp gỡ có thể diễn ra vào ngày 19 Tháng 11, bao gồm một số nhà doanh nghiệp Việt Nam và các nhà doanh nghiệp Mỹ, gồm cả một số các nhà doanh nghiệp Mỹ gốc Việt.
Từ California, một số các nhà doanh nghiệp Mỹ gốc Việt tại Hoa Kỳ, đa số là những doanh gia trẻ trong ngành kỹ nghệ điện tử của Silicon Valley, đã đến Hà Nội vào trưa 14 Tháng 11. Trong cuộc điện đàm với phái viên Người Việt, một thành viên trong nhóm các doanh gia trẻ cho biết họ sẽ tham dự buổi nói chuyện của TT Clinton tại Sài Gòn để tìm kiếm cơ hội cũng như khả năng đầu tư về ngành điện tử trong nước.
Vẫn theo thành viên trên, số doanh gia trẻ Mỹ gốc Việt khoảng trên 20 người, đến Việt Nam dưới sự bảo trợ của California Asian Business Council. Trưa hôm 14, ban phụ trách Việt Kiều đã mời các doanh gia ăn trưa, có sự tham dự của Phó Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, ông Dennis Harter. Một vài khuôn mặt quen thuộc với cộng đồng đi trong dịp này có bà Mai Hân, San José, BS Tôn Thất Chiểu,..
Tối ngày 15, nhóm doanh gia trẻ Mỹ gốc Việt sẽ dự Hội Nghị “Việt Nam Roadmap for the Future Fortune” do Bộ Ngoại Giao VN tổ chức vào lúc 8 giờ 30, giờ địa phương, với sự tham dự của nhiều Bột Trưởng, Thứ Trưởng VN.
Vẫn theo sự tiết lộ của nguồn tin trên, Bà Lê Ngoan, một nhà hoạt động văn hoá xã hội nổi tiếng không phải chỉ trong phạm vi cộng đồng người Việt tại Mỹ, cũng có mặt trong phái đoàn tư vấn của Tổng thống Clinton. Về chính trường Hoa Kỳ,sẽ có mặt 4 dân biểu, trong đó có bà Loreta Sanchez của California, TNS Kerry, Bộ trưởng Thương Mại, bà Đại diện Thương Mại, Bột Cựu Chiến Binh Hoa Kỳ.
Từ Israel, bà Hillary Clinton sẽ đến thẳng Hà Nội để gia nhập phái đoàn Tổng thống Hoa Kỳ. Nhưng chương trình sinh hoạt của bà sẽ diễn ra riêng rẽ, vì bà chú trọng đặc biệt về cấn đề phụ nữ và sẽ đến thăm thành phố Hải Phòng.
HÀ NỘI (NV -11/13/00)– Khách dến phi trường Nội Bài những ngày gần đây đều thấy một chiếc phi cơ sơn màu olive với chữ “US. ARMY” to tướng sơn trên thân máy bay. Người tỏ vẻ thông thạo náo nức nói cho những hành khách đứng quanh biết đó là chiếc máy bay chở vật dụng, máy móc để tổng Thống Hoa Kỳ dùng.
Chiếc phi cơ khổng lồ thuộc loại C 130 to như “một toà nhà 5 tầng”, theo nhận xét của một bà khách trên chuyến bay nội địa Sài Gòn – Hà Nội, đã đến Việt Nam từ hai tuần trước đây. Theo chương trình được biết đến ngày 13, Ông Clinton sẽ đến Nội Bài vào khuya 16, rạng 17, và sẽ rời vào 18.
Phía Mỹ muốn mang toàn bộ vật dụng để TT Clinton sử dụng trong suốt mấy ngày ở Việt Nam. Đây cũng là vấn đề gây nhiều tranh cãi giữa những giới chức trách nhiệm của cả hai quốc gia. Thí dụ trong cuộc viếng thăm và nói chuyện với sinh viên trường Đại Học Quốc Gia, trước đây là trường Đại Học Tổng Hợp Hà Nội, phía Mỹ muốn mang đến chiếc bục đứng nói chuyện dành cho Tổng thống Hoa Kỳ, nhưng phiá Việt Nam và giới chức thuộc nhà trường đã cương quyết bác bỏ yêu cầu này.
Một vị giáo sư thuộc Đại học Quốc Gia cho biết theo dự trù cbỉ một số sinh viên và giáo sư sẽ dự buổi nói chuyện của Ông Cliton, còn toàn bộ những sinh viên khác sẽ được nghỉ học. Một vị giáo sư khoa vật lý ở lứa tuổi ngoài 50 mỉa mai rằng hẳn Ông Clinton muốn khích động giới trẻ Việt Nam vì ông ta không thấu hiểu được tính chất đặc thù vẫn còn hiển hiện trong văn hoá Việt Nam, là dù sao chăng nữa, giới trẻ vẫn phải phục tùng phụ huynh. Chính giới già với kinh nghiệm tích luỹ được sẽ quyết định tất cả. Vị giáo sư kết luận “Ông Clinton đừng nghĩ là có thể làm chúng tôi thay đổi.”
Một bà trung niên bán nước chè khu Cống Vị, Hà Nội nói có biết Tổng thống Mỹ sắp đến Việt Nam do việc cô con dâu bà đi họp chi bộ học tập về chuyện này, “Nhưng tôi có biết nó được học tập những gì đâu.”
Tối 13 tại Hà Nội hàng chục ngàn thanh niên nam nữ lại chạy xe gắn máy ồn ào tại khu Hồ Gươm sau khi đội Việt Nam thắng đội Lào 5 – 0. Tuy nhiên không khí không háo hức như những lần trước vì hầu như ai cũng đoán được kết quả trận đấu sẽ nghiêng phần lợi cho Việt Nam.
Trực tíếp truyền hình buổi nói chuyện của TT Clinton
HÀ NỘI (NV-11/14/00) - Những viên chức Hoa Kỳ phụ trách sắp xếp chương trình viếng thăm của Tổng thống Clinton tại Việt Nam đã đạt được một thoả thuận quan trong với phía Việt Nam là trực tiếp truyền hình buổi nói chuyện của ông Clinton với sinh viên một trường đại học ở Hà Nội, theo nguồn tin từ giới giáo sư đại học Hà Nội.
Theo chương trình, Tổng Thống Mỹ sẽ đến nói chuyện với sinh viên trường Đại học Quốc Gia, và một vấn đề gây tranh cãi giữa hai bên chính phủ là việc truyềnn hình trực tiếp qua hệ thống phát hình trong nước buổi nói chuyện của TT Clinton. Phía VN cho rằng đây chỉ là cuộc thăm viếng một trường đại học của TT Mỹ nên không cần thiết phải trực tiếp truyền hình cho cả nước. Những phía Mỹ lại lý luận là một trong những hoạt động của TT Mỹ tại VN là buổi nói chuyện của TT Clinton với thanh niên sinh viên VN. Người ta không thể tập hợp số lượng lớn sinh viên, do đó cần thiết phải trực tiếp truyền hình buổi nói chuyện tại Đại Học Quốc Gia cho sinh viên cả nước cùng nghe.
Một nữ sinh viên khoa quản trị kinh doanh cho biết cô không tin là cô được có mặt tại giảng đường nơi ông Clinton sẽ nói chuyện, nên rất muốn biết ông ta nói những gì. Trong khi đó, anh bạn sinh viên của cô khoa công nghệ nói là những điều ông Cluinton nói ra sẽ chẳng ảnh hưởng gì đến thành phần trẻ tại Việt Nam, vả chăng chưa hề có khả năng người trẻ có thể đóng vai trò quyết định nào trong việc hình thành chính sách đường lối quốc gia.
Ngoài ra, Một số các nhà doanh nghiệp Hoa Kỳ với sự xúc tác của vài nhà đầu tư Việt nam đang cố thu xếp một thoả thuận cụ thể về lãnh vực Internet giữa Việt Nam và Hoa Kỳ. Nếu đạt được, đây có lẽ sẽ là thoả thuận duy nhất đạt được giữa hai bên trong chuyến viếng thăm này.
Tổng Thống Clinton gặp giới doanh nghiệp Việt Nam
HÀ NỘI (NV-11/15/00) - TT Clinton sẽ có buổi gặp gỡ với những nhà doanh nghiệp tại Sài Gòn và cuộc nói chuyện sẽ chỉ sử dụng Anh ngữ. Buổi gặp gỡ có thể diễn ra vào ngày 19 Tháng 11, bao gồm một số nhà doanh nghiệp Việt Nam và các nhà doanh nghiệp Mỹ, gồm cả một số các nhà doanh nghiệp Mỹ gốc Việt.
Từ California, một số các nhà doanh nghiệp Mỹ gốc Việt tại Hoa Kỳ, đa số là những doanh gia trẻ trong ngành kỹ nghệ điện tử của Silicon Valley, đã đến Hà Nội vào trưa 14 Tháng 11. Trong cuộc điện đàm với phái viên Người Việt, một thành viên trong nhóm các doanh gia trẻ cho biết họ sẽ tham dự buổi nói chuyện của TT Clinton tại Sài Gòn để tìm kiếm cơ hội cũng như khả năng đầu tư về ngành điện tử trong nước.
Vẫn theo thành viên trên, số doanh gia trẻ Mỹ gốc Việt khoảng trên 20 người, đến Việt Nam dưới sự bảo trợ của California Asian Business Council. Trưa hôm 14, ban phụ trách Việt Kiều đã mời các doanh gia ăn trưa, có sự tham dự của Phó Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, ông Dennis Harter. Một vài khuôn mặt quen thuộc với cộng đồng đi trong dịp này có bà Mai Hân, San José, BS Tôn Thất Chiểu,..
Tối ngày 15, nhóm doanh gia trẻ Mỹ gốc Việt sẽ dự Hội Nghị “Việt Nam Roadmap for the Future Fortune” do Bộ Ngoại Giao VN tổ chức vào lúc 8 giờ 30, giờ địa phương, với sự tham dự của nhiều Bột Trưởng, Thứ Trưởng VN.
Vẫn theo sự tiết lộ của nguồn tin trên, Bà Lê Ngoan, một nhà hoạt động văn hoá xã hội nổi tiếng không phải chỉ trong phạm vi cộng đồng người Việt tại Mỹ, cũng có mặt trong phái đoàn tư vấn của Tổng thống Clinton. Về chính trường Hoa Kỳ,sẽ có mặt 4 dân biểu, trong đó có bà Loreta Sanchez của California, TNS Kerry, Bộ trưởng Thương Mại, bà Đại diện Thương Mại, Bột Cựu Chiến Binh Hoa Kỳ.
Từ Israel, bà Hillary Clinton sẽ đến thẳng Hà Nội để gia nhập phái đoàn Tổng thống Hoa Kỳ. Nhưng chương trình sinh hoạt của bà sẽ diễn ra riêng rẽ, vì bà chú trọng đặc biệt về cấn đề phụ nữ và sẽ đến thăm thành phố Hải Phòng.
Clinton - Hanoi - Saigon -2
Cúp bóng tròn Tiger làm lu mờ chuyện bầu cử Tổng Thống tại Mỹ
SÀI GÒN (NV) – Điều khiến người dân Sài Gòn lưu tâm nhất vào chiều Thứ Bẩy, 11 Tháng 11 là cúp bóng tròn Tiger chứ không phải chuyện gay cấn trong cuộc bầu cư tại Mỹ hay chuyện TT Clinton sang VN.
Mặc dù chương trình truyền hình thành phố loan tải nhiều về tin tức cuộc đua tranh giữa hai ông G. Bush và Al Gore, nhưng trên đường phố Sài Gòn người dân chỉ hỏi nhau tin tức về trận đụng độ giữa HAI ĐỘI Việt Nam và Singapore trong khuôn khổ cúp Tiger hàng năm diễn ra tại Thái Lan vào lúc 7 giờ tối, giờ Sài Gòn.
Tại một quán cà phê trên đường Nguyễn thị Minh Khai, loại quán cóc nhưng là nơi gặp gỡ của một số phóng viên báo chí, từ những anh nhà báo đến các anh chạy xe ôm, mọi người đều phải điều chỉnh lại các buổi hẹn hò sao cho phù hợp với chương trình trực tiếp truyền hình trận đấu này. Ngay cả trận đấu trước đó giữa hai đội Campuchia và Lào, trận đấu ít quan trọng đối với VN, cũng ảnh hưởng ít nhiều đến các sinh hoạt thường nhật. Một phóng viên cho tờ báo bán chạy nhất nước gọi điện thoại cho bà xã để rời cuộc ăn uống đãi đằng người bạn thân từ Úc mới trở về.
Theo tin ghi nhận từ giới ca nhạc và sân khấu Sài Gòn, các ngôi sao ca nhạc hàng đầu như Thanh Lam, Mỹ linh, Hồng Nhung cũng không có chương trình nào trong cuối tuần này vì “đụng” cúp Tiger.
Về chuyện bầu cử tại Mỹ, giới trí thức Sài Gòn tin rằng việc rắc rối trong kỳ bầu cửa năm nay tại Mỹ chỉ nói lên tính cách dân chủ trong chế độ chính trị của xứ này. Bác sĩ Cường, một bác sĩ được đào tạo sau 1975, hiện chỉ mở phòng mạch tư trên đường Hoàng Văn Thụ nói rằng làm sao mà một cuộc bàu cử lại có thể có kết quả khít khao như vậy, nếu người dân không thực sự có quyền lựa chọn. Sáng Thứ Bẩy, bác sĩ Cường đã vào chương trình CNN trong Internet ba lần chỉ để xem có kết quả giữa ông Bush và Gore chưa. BS Cường cũng là tay ghiền bóng tròn, và chiều nay cũng đóng cửa phòng mạch để coi các trận đấu cho đã.
Hỏi chuyện một anh chạy xe ôm chờ khách hẻm 333 đường Lê Văn Sĩ về chuyệnn TT Cliton sang VN, anh nói không biết có chuyện đó vì không theo dõi tin tức, tối ngày lo chạy xe kiếm ăn. Tuy nhiên chuyện bóng đá anh lại rành như bất cứ ai. Hỏi anh tối nay có chịu chở khách lên trung tâm Sài Gòn không, anh lắc đầu từ chối vì phải kiếm chỗ coi ké trận đấu, và nhất là vì muốn tránh cảnh kẹt xe, tránh cảnh lọt vào giữa các tay đua xe chạy khắp khu vực trung tâm một khi VN thắng Singapore. Cả thành phố sẽ ăn mừng nếu kết quả thắng nghiêng về VN, vì VN sẽ đứng đầu bảng B, tránh được trận đụng độ với Thgái Lan trong trận bán kết, như thế có thể được vào chung kết.
Hàng trăm ngàn thanh niên Sài Gòn đổ ra đường ăn mừng VN vào bán kết
SÀI GÒN (NV) – Đêm 11 Tháng 11, để ăn mừng đội tuyển túc cầu VN tháng đội Singapore 1-0, hàng trăm ngàn thanh niên Sài Gòn chạy xe gắn máy đổ xô về khu trung tâm thành phố làm náo động khu vực chợ Bến Thành, Nguyễn Huệ và Nhà Thờ Đức Bà.
Từ phía quận Tân Bình, quận Phú Nhuận, hàng chục ngàn các cô các cậu bóp còi xe inh ỏi chạy về phía trung tâm Sài Gòn. Những tay nhạy bén về làm ăn tiên đoán đôi tuyển VN sẽ thắng đội Singapore nên đã chuẩn bị sẵn một số món hàng đứng bán trên đường phố. Trên đường Công Lý cũ, trước cổng chùa Vĩnh Nghiêm, các tay buôn bán tung rahàng chục ngàn chiếc kèn, còi thổi toe toe, cùng cờ quạt, băng đỏ với hàng chư Việt Nam chiến thắng. màu vàng.
Dọc theo các con đường đổ về trung tâm, người dân thành phố xép hàng hò hét cổ võ hàng hàng lớp lớp thanh niên thiếu nữ phóng xe ào ào trên đường. Nhiều bà mẹ mang cả bày con ra đứng hò hét, có người lấy cả nồi nhôm ra gõ inh ỏi. Có người cho rằng cảng tượng này chưa náo nhiệt và ồn ào như khi VN vào chung kết cúp bóng tròn Đông Nam Á, vả lại bàn thắng của đội tuyển VN hôm nay không co gì đẹp mắt. Đội VN đã đấu một trận dưới trung bình. Bàn thắng xẩy ra vào phút 13 của hiệp nhì do Nguyễn Thành Đức đội đầu trong một pha hỗn loạn trước khung thành đội Singapore. Thực sự khán giả trãn đấu truyền hình trực tiếp chỉ thở phào nhẹ nhõm khi tiếng còi chấm dứt trận đấu của trọng tài vang lên. Trước đó giới mộ điệu vẫn lo lắng Singapore có thể gỡ hoà bất cứ lúc nào. Xướng ngôn viên tường thuật trận đấu trên truyền hình Việt Nam không dấu được nỗi lo âu này, và bày tỏ nồng nhiệt niềm hân hoan như trút được gánh nặng thay cho khán giả khi trận đấu kết thúc. (dva-11/11)
Dân cá độ Sài Gòn đánh cá về Bush và Gore
SÀI GÒN (NV) – Sau khi chấm dứt cuộc cá độ không mấy hào hứng vể trận túc cầu VN – Singapore trong giải Tiger, người dân Sài Gòn trở lại với màn cá độ rất gay cấn về kết quả bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ.
Các màn cá độ về hai ông Bush và Gore đã diễn ra ngay từ trước ngày 7 Tháng 11 và bị chìm xuống khi trận đấu giữa VN và Singapore đến gần. Mặc dù phải đợi đến sau trận chiến thắng của đội VN các con “gà” Bush và Gore mới trở lại đấu trường, nhưng cuộc cá độ này lại khiến giới cá độ Sài Gòn có những kỷ niệm độc đáo không cuộc cá độ nào trước đây có được. Vào đêm 7 rạng ngày 8 Tháng 11, nhiều tay cá độ thua đậm vì bắt gà Gore lại được “cứu sống” khi CNN loan báo lại về kết quả bầu cử chưa được xác định. Nhiều món tiền, nhiều chiếc xe đã được trao tay giữa các kẻ bắt gà Gore và Bush lại được trao hoàn chủ cũ.
Đến bây giờ giá cá cược đã tăng lên nhiều so với lúc khởi đầu, và tuỳ theo từng khu vực địa lý mà tỷ lệ “chấp” giữa Gore và Bush thay đổi. Nhưng đa số các tay cá cược chọn thế ngang bằng trong cuộc cá này. Người ta không chỉ cá xem ai sẽ là vị Tổng Thống thứ 43 của Hoa Kỳ, những tay máu me còn cá về ngày công bố kết quả kiểm phiếu tại Florida, về số phiếu chênh lệch giữa hai con gà, về chuyện có bầu lại hay không. Có lẽ tình hình cá độ đã khiến nhiều người dân trong nước lại nắm vững về thể thức bầu cử cử tri đoàn của Mỹ hơn một số đồng hương ta tại hải ngoại.
Sáng sớm 11, Tháng 11, tại một bàn ăn sáng loại cà phê quán cóc trên đường Nguyễn Huệ, gần khu quán cơm Bà Cả Đọi ngày xưa, hai tay chạy xe ôm “hạng sang” chở khách du lịch ngoại quốc tưng bừng mời nhau ăn uống và hút thuốc ba số, vì một tay vừa được kẻ “thắng hụt” trả lại chiếc xế “cần câu cơm.” Mấy bữa trước vợ con anh ta đã om sòm về chuyện ông bố, ông chồng báo tin “mất cắp” xe. Tay đối thủ bắt Bush thắng cuộc nhận chiếc xe xong là biến mất, mặc dù báo, đài đều đã đính chính về kết quả bàu cử tại Mỹ. Mãi tối ngày 10 tay đó mới mang trả lại chiếc xe, với chiếc đèn hộp loại đật biệt đã bị tháo mất. Cả hai bên cuối cùng cũng thoả thuận coi như huề cả làng vì “trục trặc kỹ thuật” ngoài ý muốn. Tay “thua hụt” lấy lại được xe như được sống lại, xem chuyện tổn thất chiếc đèn hộp trị giá cả trăm ngàn có nhằm nhò gì, còn tay “thắng hụt” không lẽ không kiếm được “lô an ủi”, bèn cho tháo quách bộ đèn, bán rẻ cũng được nửa giá. Và hai bên đồng ý để cho hai ông Bush và Gore yên thân, huỷ bỏ cuộc cá.
Ký giả trong nước làm tờ khai khai lý lịch
Có lẽ các cuộc tranh tài bóng tròn của cúp Tiger đang diễn ra tại Thái Lan đã khiến người dân Sài Gòn ít lưu tâm bàn tán chuyếng viếng thăm VN của Tổng Thống Clinton trong ít ngày nữa. Nhưng người dân nào biết đến cuộc chuẩn bị đón tiếp này cùng chung quan điểm là chuyến viếng thăm “Ông Bill” sẽ giúp đời sống người dân Việt được cải thiện hơn, nhất là về mặt kinh tế.
Nhưng hàng chục ngàn giới chức liên hệ đến chuyện đón tiếp TT Clitnton lại bận rộn một cách đặc biệt “như chưa bao giờ như thế.” Cụ thể là giới báo chí truyền thông từ mấy tuần qua đã phải làm công tác chuẩn bị kỹ lưỡng. Một số nhà báo được phân công theo dõi săn tin đã ngạc nhiên về tính cách nghiêm trọng của việc chuẩn bị. Họ cho biết chưa bao giờ việc săn tin một vị nguyên thủ quốc gia viếng thăm VN lại được chuẩn bị kỹ càng như lần này. Tất cả những ai được phân công dự các diễn biến đều phải làm lại tờ khai lý lịch nộp cho giới lãnh đạo từ mấy tuần trước. Một nhà báo của tờ Sài Gòn Giải Phóng cho biết lần đầu tiên mới có việc “kê khai lại” lý lịch như thế này.
Một nhà báo khác còn cho biết đã có thông tri về việc quay phim chụp hình các sự kiện liên quan đến chuyến viếng thăm. Những dụng cụ máy móc, kể cả máy quay, máy chụp hình, phim, đều được lệnh nộp cho giới tổ chức liên hệ trước mấy ngày, đợi khi các sự kiện, diễn biến sắp xẩy ra, những máy móc dụng cụ này mới được trao trả ngay tại hiện trường để phóng viên hành nghề.
SÀI GÒN (NV) – Điều khiến người dân Sài Gòn lưu tâm nhất vào chiều Thứ Bẩy, 11 Tháng 11 là cúp bóng tròn Tiger chứ không phải chuyện gay cấn trong cuộc bầu cư tại Mỹ hay chuyện TT Clinton sang VN.
Mặc dù chương trình truyền hình thành phố loan tải nhiều về tin tức cuộc đua tranh giữa hai ông G. Bush và Al Gore, nhưng trên đường phố Sài Gòn người dân chỉ hỏi nhau tin tức về trận đụng độ giữa HAI ĐỘI Việt Nam và Singapore trong khuôn khổ cúp Tiger hàng năm diễn ra tại Thái Lan vào lúc 7 giờ tối, giờ Sài Gòn.
Tại một quán cà phê trên đường Nguyễn thị Minh Khai, loại quán cóc nhưng là nơi gặp gỡ của một số phóng viên báo chí, từ những anh nhà báo đến các anh chạy xe ôm, mọi người đều phải điều chỉnh lại các buổi hẹn hò sao cho phù hợp với chương trình trực tiếp truyền hình trận đấu này. Ngay cả trận đấu trước đó giữa hai đội Campuchia và Lào, trận đấu ít quan trọng đối với VN, cũng ảnh hưởng ít nhiều đến các sinh hoạt thường nhật. Một phóng viên cho tờ báo bán chạy nhất nước gọi điện thoại cho bà xã để rời cuộc ăn uống đãi đằng người bạn thân từ Úc mới trở về.
Theo tin ghi nhận từ giới ca nhạc và sân khấu Sài Gòn, các ngôi sao ca nhạc hàng đầu như Thanh Lam, Mỹ linh, Hồng Nhung cũng không có chương trình nào trong cuối tuần này vì “đụng” cúp Tiger.
Về chuyện bầu cử tại Mỹ, giới trí thức Sài Gòn tin rằng việc rắc rối trong kỳ bầu cửa năm nay tại Mỹ chỉ nói lên tính cách dân chủ trong chế độ chính trị của xứ này. Bác sĩ Cường, một bác sĩ được đào tạo sau 1975, hiện chỉ mở phòng mạch tư trên đường Hoàng Văn Thụ nói rằng làm sao mà một cuộc bàu cử lại có thể có kết quả khít khao như vậy, nếu người dân không thực sự có quyền lựa chọn. Sáng Thứ Bẩy, bác sĩ Cường đã vào chương trình CNN trong Internet ba lần chỉ để xem có kết quả giữa ông Bush và Gore chưa. BS Cường cũng là tay ghiền bóng tròn, và chiều nay cũng đóng cửa phòng mạch để coi các trận đấu cho đã.
Hỏi chuyện một anh chạy xe ôm chờ khách hẻm 333 đường Lê Văn Sĩ về chuyệnn TT Cliton sang VN, anh nói không biết có chuyện đó vì không theo dõi tin tức, tối ngày lo chạy xe kiếm ăn. Tuy nhiên chuyện bóng đá anh lại rành như bất cứ ai. Hỏi anh tối nay có chịu chở khách lên trung tâm Sài Gòn không, anh lắc đầu từ chối vì phải kiếm chỗ coi ké trận đấu, và nhất là vì muốn tránh cảnh kẹt xe, tránh cảnh lọt vào giữa các tay đua xe chạy khắp khu vực trung tâm một khi VN thắng Singapore. Cả thành phố sẽ ăn mừng nếu kết quả thắng nghiêng về VN, vì VN sẽ đứng đầu bảng B, tránh được trận đụng độ với Thgái Lan trong trận bán kết, như thế có thể được vào chung kết.
Hàng trăm ngàn thanh niên Sài Gòn đổ ra đường ăn mừng VN vào bán kết
SÀI GÒN (NV) – Đêm 11 Tháng 11, để ăn mừng đội tuyển túc cầu VN tháng đội Singapore 1-0, hàng trăm ngàn thanh niên Sài Gòn chạy xe gắn máy đổ xô về khu trung tâm thành phố làm náo động khu vực chợ Bến Thành, Nguyễn Huệ và Nhà Thờ Đức Bà.
Từ phía quận Tân Bình, quận Phú Nhuận, hàng chục ngàn các cô các cậu bóp còi xe inh ỏi chạy về phía trung tâm Sài Gòn. Những tay nhạy bén về làm ăn tiên đoán đôi tuyển VN sẽ thắng đội Singapore nên đã chuẩn bị sẵn một số món hàng đứng bán trên đường phố. Trên đường Công Lý cũ, trước cổng chùa Vĩnh Nghiêm, các tay buôn bán tung rahàng chục ngàn chiếc kèn, còi thổi toe toe, cùng cờ quạt, băng đỏ với hàng chư Việt Nam chiến thắng. màu vàng.
Dọc theo các con đường đổ về trung tâm, người dân thành phố xép hàng hò hét cổ võ hàng hàng lớp lớp thanh niên thiếu nữ phóng xe ào ào trên đường. Nhiều bà mẹ mang cả bày con ra đứng hò hét, có người lấy cả nồi nhôm ra gõ inh ỏi. Có người cho rằng cảng tượng này chưa náo nhiệt và ồn ào như khi VN vào chung kết cúp bóng tròn Đông Nam Á, vả lại bàn thắng của đội tuyển VN hôm nay không co gì đẹp mắt. Đội VN đã đấu một trận dưới trung bình. Bàn thắng xẩy ra vào phút 13 của hiệp nhì do Nguyễn Thành Đức đội đầu trong một pha hỗn loạn trước khung thành đội Singapore. Thực sự khán giả trãn đấu truyền hình trực tiếp chỉ thở phào nhẹ nhõm khi tiếng còi chấm dứt trận đấu của trọng tài vang lên. Trước đó giới mộ điệu vẫn lo lắng Singapore có thể gỡ hoà bất cứ lúc nào. Xướng ngôn viên tường thuật trận đấu trên truyền hình Việt Nam không dấu được nỗi lo âu này, và bày tỏ nồng nhiệt niềm hân hoan như trút được gánh nặng thay cho khán giả khi trận đấu kết thúc. (dva-11/11)
Dân cá độ Sài Gòn đánh cá về Bush và Gore
SÀI GÒN (NV) – Sau khi chấm dứt cuộc cá độ không mấy hào hứng vể trận túc cầu VN – Singapore trong giải Tiger, người dân Sài Gòn trở lại với màn cá độ rất gay cấn về kết quả bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ.
Các màn cá độ về hai ông Bush và Gore đã diễn ra ngay từ trước ngày 7 Tháng 11 và bị chìm xuống khi trận đấu giữa VN và Singapore đến gần. Mặc dù phải đợi đến sau trận chiến thắng của đội VN các con “gà” Bush và Gore mới trở lại đấu trường, nhưng cuộc cá độ này lại khiến giới cá độ Sài Gòn có những kỷ niệm độc đáo không cuộc cá độ nào trước đây có được. Vào đêm 7 rạng ngày 8 Tháng 11, nhiều tay cá độ thua đậm vì bắt gà Gore lại được “cứu sống” khi CNN loan báo lại về kết quả bầu cử chưa được xác định. Nhiều món tiền, nhiều chiếc xe đã được trao tay giữa các kẻ bắt gà Gore và Bush lại được trao hoàn chủ cũ.
Đến bây giờ giá cá cược đã tăng lên nhiều so với lúc khởi đầu, và tuỳ theo từng khu vực địa lý mà tỷ lệ “chấp” giữa Gore và Bush thay đổi. Nhưng đa số các tay cá cược chọn thế ngang bằng trong cuộc cá này. Người ta không chỉ cá xem ai sẽ là vị Tổng Thống thứ 43 của Hoa Kỳ, những tay máu me còn cá về ngày công bố kết quả kiểm phiếu tại Florida, về số phiếu chênh lệch giữa hai con gà, về chuyện có bầu lại hay không. Có lẽ tình hình cá độ đã khiến nhiều người dân trong nước lại nắm vững về thể thức bầu cử cử tri đoàn của Mỹ hơn một số đồng hương ta tại hải ngoại.
Sáng sớm 11, Tháng 11, tại một bàn ăn sáng loại cà phê quán cóc trên đường Nguyễn Huệ, gần khu quán cơm Bà Cả Đọi ngày xưa, hai tay chạy xe ôm “hạng sang” chở khách du lịch ngoại quốc tưng bừng mời nhau ăn uống và hút thuốc ba số, vì một tay vừa được kẻ “thắng hụt” trả lại chiếc xế “cần câu cơm.” Mấy bữa trước vợ con anh ta đã om sòm về chuyện ông bố, ông chồng báo tin “mất cắp” xe. Tay đối thủ bắt Bush thắng cuộc nhận chiếc xe xong là biến mất, mặc dù báo, đài đều đã đính chính về kết quả bàu cử tại Mỹ. Mãi tối ngày 10 tay đó mới mang trả lại chiếc xe, với chiếc đèn hộp loại đật biệt đã bị tháo mất. Cả hai bên cuối cùng cũng thoả thuận coi như huề cả làng vì “trục trặc kỹ thuật” ngoài ý muốn. Tay “thua hụt” lấy lại được xe như được sống lại, xem chuyện tổn thất chiếc đèn hộp trị giá cả trăm ngàn có nhằm nhò gì, còn tay “thắng hụt” không lẽ không kiếm được “lô an ủi”, bèn cho tháo quách bộ đèn, bán rẻ cũng được nửa giá. Và hai bên đồng ý để cho hai ông Bush và Gore yên thân, huỷ bỏ cuộc cá.
Ký giả trong nước làm tờ khai khai lý lịch
Có lẽ các cuộc tranh tài bóng tròn của cúp Tiger đang diễn ra tại Thái Lan đã khiến người dân Sài Gòn ít lưu tâm bàn tán chuyếng viếng thăm VN của Tổng Thống Clinton trong ít ngày nữa. Nhưng người dân nào biết đến cuộc chuẩn bị đón tiếp này cùng chung quan điểm là chuyến viếng thăm “Ông Bill” sẽ giúp đời sống người dân Việt được cải thiện hơn, nhất là về mặt kinh tế.
Nhưng hàng chục ngàn giới chức liên hệ đến chuyện đón tiếp TT Clitnton lại bận rộn một cách đặc biệt “như chưa bao giờ như thế.” Cụ thể là giới báo chí truyền thông từ mấy tuần qua đã phải làm công tác chuẩn bị kỹ lưỡng. Một số nhà báo được phân công theo dõi săn tin đã ngạc nhiên về tính cách nghiêm trọng của việc chuẩn bị. Họ cho biết chưa bao giờ việc săn tin một vị nguyên thủ quốc gia viếng thăm VN lại được chuẩn bị kỹ càng như lần này. Tất cả những ai được phân công dự các diễn biến đều phải làm lại tờ khai lý lịch nộp cho giới lãnh đạo từ mấy tuần trước. Một nhà báo của tờ Sài Gòn Giải Phóng cho biết lần đầu tiên mới có việc “kê khai lại” lý lịch như thế này.
Một nhà báo khác còn cho biết đã có thông tri về việc quay phim chụp hình các sự kiện liên quan đến chuyến viếng thăm. Những dụng cụ máy móc, kể cả máy quay, máy chụp hình, phim, đều được lệnh nộp cho giới tổ chức liên hệ trước mấy ngày, đợi khi các sự kiện, diễn biến sắp xẩy ra, những máy móc dụng cụ này mới được trao trả ngay tại hiện trường để phóng viên hành nghề.
Saturday, January 24, 2009
Clinton - Hanoi - Saigon 1
Bên lề chuyến đi Việt Nam
của Tổng Thống Clinton
Đỗ Tăng BíCác cô chiêu đãi viên hàng không của hãng EVA chuẩn bị bữa ăn khuya cho hành khách. Bây giờ là khoảng hơn 12 giờ đêm ngày 10, rạng 11, tháng 11, năm 2000. Tôi vừa rời phi trường Los Angeles và đang ngồi trong chiếc 747 trên đường đi Việt Nam. Tôi chọn một ly vang đỏ cho bữa khuya để lát nữa dẽ dàng đi vào giấc ngủ, thoát mối băn khoăn không biết những gì sẽ chờ đón tôi tại phi trường Tân Sơn Nhất trong vòng chưa đầy một ngày nữa.
Tôi vừa khởi sự chuyến viễn du mươi ngày ghi nhận những chuyện bên lề trong chuyến đi Việt Nam của Tổng thống Bill Clinton. Trước đây nhiều tháng, chúng tôi đã gửi thư cho Toà Bạch Ốc, nêu lên ý nguyện có mặt tại Việt Nam với tư cách một nhật báo Việt ngữ, nếu Tổng thống Hoa Kỳ thực hiện chuyến công du Hà Nội. Chúng tôi liên tiếp gửi văn thư cho một số viên chức tại Toà Bạch Ốc, dai dẳng nói về ý muốn đó, với những viện dẫn hợp lý. Chúng tôi nhờ cả những vị dân cử nêu lên những ý kiến ủng hộ ý nguyện này. Thậm chí chúng tôi nhờ cả một vài nhân vật có dịp hội kiến với Tổng Thống Clinton nhắc đến chúng tôi.
Dĩ nhiên chúng tôi không xin phép Toà Bạch Ốc cho chúng tôi làm công việc truyền thông, nhưng chúng tôi muốn được sự ủng hộ từ phía chính phủ Mỹ trong việc yêu cầu Bộ Ngoại Giao Việt Nam để chúng tôi đến Hà Nội, Sài Gòn, làm công việc báo chí. Toà Bạch Ốc và Toà Đại Sứ Hoa Kỳ tại Hà Nội cũng được thông báo về tên hai phóng viên sẽ đi Việt Nam trong dịp này. Điều này cần thiết để ngừa trường hợp rắc rối có thể xẩy ra khi chúng tôi đang ở trong nước. Vào vài tháng cuối cùng trước chuyến đi, chúng tôi đều gửi bản sao những thư từ gửi Toà Bạch Ốc cho Toà Tổng Lãnh Sự Việt Nam tại San Francisco. Chúng tôi chuẩn bị việc xin visa vào Việt Nam kỹ càng.
Đầu tháng 10, tôi gửi thư xin visa cho Toà Tổng Lãnh Sự Việt Nam tại San Francisco. Tôi xin vào Việt Nam từ ngày 2 Tháng 11 và rời Sài Gòn ngày 21 Tháng 11. Ba tuần lễ trôi qua, không có chút hồi âm từ San Francisco. Tôi gọi điện thoại, nhân viên phụ trách cho biết Toà Tổng Lãnh sự không có thẩm quyền quyết định, đã chuyển hồ sơ xin visa về Vụ Báo Chí, Bộ Ngoại Giao ở Hà Nội. Đến ngày 26 Tháng 10, sắp tới ngày tôi dự trù lên đường, vẫn không có tin tức gì. Nhân viên tổng lãnh sự vẫn trả lời điện thoại của tôi một cách hết sức khuôn phép rằng họ cũng như tôi đang chờ đợi quyết định từ trong nước. Nhưng họ hỏi tôi rằng định đến Việt Nam vào ngày nào, ở đến ngày nào, và dự trù làm gì, phải kê khai chương trình, mặc dù trong đơn xin visa tôi đã kê khai. Thế là tôi phải fax cho họ chi tiết làm việc, và dĩ nhiên tôi chỉ kê khai công việc dính dáng đến chuyến đi của Ông Clinton. Ngay chiều hôm đó, họ báo tôi phải gửi gấp 3 tấm hình 4X6 cho Vụ Báo Chí ở đường Chu Văn An, Hà Nội.
Đến ngày 2 Tháng 11, ngày tôi ước muốn được lên đường, vẫn không tăm hơi visa. Mãi đến ngày 6 Tháng 11 tôi mới được báo tin có visa, và trưa ngày 8 tôi sẽ nhận được. Cuối cùng giờ này tôi đã ngồi trên chiếc phi cơ của EVA với những cô chiêu đãi viên xinh tươi, chu đáo.
Chiếc 747 hạ cánh xuống phi trường Đài Bắc lúc gần 6 giờ sáng ngày 10 Tháng 11, ngày giờ địa phương. Tôi sẽ phải chờ ở đây 3 giờ, đến hơn 9 giờ sáng, mới có chuyến bay đi Sài Gòn. Đảo quốc Đài Loan đã vào mùa thu, 6 giờ sáng còn mờ mờ sương khói. Nền trời toàn một màu xám bạc, những toà cao ốc xa xa như còn ngái ngủ giữa ánh
đèn vàng vọt giăng toả khắp nơi. Những khúc đường quanh phi trường lác đác xe hơi lặng lẽ chạy qua, quét ánh đèn nhạt nhòa buồn bã. Tôi nhớ Cali đến xao xuyến, nhớ ánh đèn xe câm lặng chạy dài trên xa lộ 405 những đêm khuya khoắt từ khu Bolsa về Irvine. Và tôi cũng nhớ Sài Gòn đến xao xuyến, trong dạ bồi hồi như sắp gặp lại người tình thuở nào. Trong giây phút, tôi quên mất các chàng công an, hải quan đang chờ đón ở phi trường Tân Sơn Nhất.Có lẽ dân Đài Loan thức dậy trễ. 7 giờ sáng mà vẫn chỉ thấy vài chục người ngồi trong khu đợi đi Sài Gòn. Phi trường im lặng quá. Gần 8 giờ, các cửa tiệm bán hàng lưu niệm, hàng miễn thuế mới bắt đầu hoạt động. Tôi ghé mua một chai rượu Martell cho anh bạn ở Hà Nội. Vốn nhà quê chỉ biết uống bia, tôi mù tịt về rượu, chẳng biết rượu nào ngon, thấy chai đẹp thì mua. Mua xong tự nhủ hàng miễn thuế, thế nào chả rẻ. Sau này, một ông hành khách thông thạo giá cả, nói tôi biết chai đó mua ở Cali chắc rẻ hơn đến 20%.
Trời còn quá sớm, tôi tạt vào một tiệm bán nước hoa. Nhẩm tính xem phải mua bao nhiêu chai nước hoa đàn bà cho các cô em, cô cháu từ Sài Gòn ra Hà Nội. Từ thuở cha sinh mẹ đẻ đến giờ tôi chưa từng mua thứ hàng dành cho phụ nữ bao giờ. Tôi hỏi mấy cô bán hàng có loại nước hoa phụ nữ nào giá chưa đến 20 mỹ kim một lọ? Các cô mỉm cười lắc đầu. Ôi chao khi các thiếu nữ xinh đẹp lắc đầu, trông họ vẫn tươi và dễ thương đến thế. Cái ánh mắt, cái đầu lắc lắc, đôi môi vẫn mỉm cười dịu dàng, đều như xin lỗi đã không bán loạt nước hoa rẻ tiền cho thằng nhà quê như tôi.
Tôi lang thang vào một tiệm bầy bán khăn choàng. À, loại này chắc mua được đây. Thú thực, tôi chưa bao giờ mua quà cho ai trong những chuyến viễn du, dù là lúc đi hay lúc về. Không hiểu sao buổi sáng hôm đó tôi cứ nhất định phải mua cho bằng được vài món quà cho các em, các cháu, cho cả mấy bà chị nữa. Có lẽ sắc trời mùa thu khiến trí tưởng tôi bềnh bồng trên đảo quốc, khiến hồn thơ tôi lai láng. Hồn thơ khơi dậy nhưng không biết làm thơ, đành lấy chuyện mua sắm quà phụ nữ để giải toả bớt mối cảm xúc vì đất, vì trời, vì cả những người thiếu nữ đẹp đẽ, dịu dàng trong các bộ đồng phục xanh da trời của cửa tiệm. Tôi đi một vòng các tủ kính, bao nhiêu là mẫu khăn đẹp. Tôi nhìn kỹ giá cả dán trên từng chiếc khăn. Thường gần như nhau, tôi chỉ “nhìn thấy” mấy số sau đây “$6.00”. Chỉ có khoảng 6 đô la một cái khăn, tôi có thể mua cả chục khăn cho người thân và người “sẽ thân.” Tôi chọn 5, 6 khăn có mẫu khác nhau. Không biết lúc đó trong cửa tiệm còn khách nào khác hay không, nhưng quanh tôi là 3 thiếu nữ xinh như mộng phục vụ, lấy hết khăn này đến khăn khác. Rồi tôi thấy anh quản lý trẻ măng cũng sán đến. Dân Đài Loan biết chiều khách, săn sóc khách hàng tận tình thật. Tôi làm như không biết đến anh quản lý, nói với cô bán hàng có nụ cười má lúm đồng tiền, đôi mắt chao ơi là đẹp, rằng tôi sẽ lấy thêm, nhưng tạm thời tính tiền cho tôi đi đã. Các cô ríu rít nói với nhau, rồi hai cái máy tính cùng tính, và một cô cho biết, chỉ mới có 630 đô la thôi.
- Sao thế cô, ý cô nói là 630 đô la Mỹ?
- Thưa đô la Mỹ, vì nếu tiền Đài Loan thì là hơn 19,000 đồng cơ ạ.
- Mà hàng này miễn thuế chứ cô?
- Vâng, hoàn toàn miễn thuế.
- Vậy mấy con số này không phải là 6 đô la một chiếc khăn à?
- Dạ không, giá ghi là 6.000 tiền Đài Loan một cái.
Lỗi tại mấy cái dấu chấm và dấu phẩy. Tôi cứ yên trí sau dấu chấm sẽ là 2 “số không”, không biết rằng ở Đài Loan, cũng như Việt Nam, sau dấu chấm sẽ là ít nhất 3 con số nữa, và ở đây là 3 con “số không.” Tôi ngượng ngùng xin lỗi các cô, nói tôi đọc sai giá cả, chứ hạng như tôi làm sao mua nổi một cái khăn làm quà. Mà lạ lùng chưa, các cô vẫn tươi cười chia nhau cất khăn, vẫn tươi cười, cả mấy cô cùng tươi cười, tiễn tôi ra cửa. Nhưng nụ cười ở cửa tiệm này không có vẻ “xin lỗi đã không bán thứ khăn rẻ tiền” như ở tiệm nước hoa, nụ cười có vẻ tha thứ cho một thằng nghèo mà ham. Dù sao, tôi phải ghi nhận một điều là người Đài Loan học được rất nhiều điều hay, không biết có từ Mỹ không, như cách bán hàng của các thiếu nữ trên. Tưởng tượng nếu tôi trót dại “mở hàng” cho một tiệm Việt Nam kiểu đó, có lẽ dòng họ tôi sẽ được người đời nhắc tới lia chia.
Sách chai rượu dù chưa khui ra nhưng mặt đã nóng và hẳn là đỏ như mào gà, tôi nhất quyết không ghé vào tiệm nào khác, mà đi dọc theo các chỗ hành khách ngồi đợi. 8 giờ, phi trường nhộn nhịp hơn, đã có thêm nhiều nơi có khách đợi ở các “cổng.” Tôi lang thang điểm qua suốt một loạt các khu chờ đợi này, có cổng đưa đi Tokyo, cổng đưa đi Bangkok, đi Manila, đi Singapore, đi Indonesia, đi Hồng Kông, đi Malaysia, đi Seoul,... Hầu hết là các chuyến bay đến các nơi trong khu vực Đông Nam Á. Tại mỗi khu, tôi đứng nhìn bảng chữ bằng đèn chỉ nơi đến, nhìn giờ bay, rồi quan sát khách ngồi chờ. Tôi cố tìm hiểu những gì khác nhau, nói chung, giữa các khuôn mặt khách chờ của mỗi khu, cả về phục sức, đồ đạc tuỳ thân. Khu vực chờ đi Tokyo, Seoul, Bang Kok, Hồng Kông, nét mặt hành khách tươi tắn, tự tin, áo quần đẹp đẽ, hành lý gọn gàng. Khu vực đi Philippine, Indonesia thì hành khách ồn ào hơn, nhưng vẻ mặt như cam chịu với cuộc sống, đồ đạc lôi thôi, nghèo nàn. Khu đi Sài Gòn, hành khách có thể giống với khu đi Singapore, Malaysia, vẻ mặt tươi tắn nhưng không có được vẻ hồn nhiên như khu Tokyo. Có lẽ khu Việt Nam có được vẻ kha khá có lẽ nhờ đa số là những người từ Mỹ về.
Tại mỗi khu ngồi chờ, tôi thử quan sát xem giữa những nét mặt kia có liên quan gì, có gợi ra điều gì về các tin tức thơiø sự đang xẩy ra ở đất nước họ hay không. Những người khách Indonesia khuôn mặt rầu rầu sắp trở về với một quần đảo còn đẫm mối hiềm khích tôn giáo, còn đang dai dẳng vụ án nhà độc tài già cỗi. Không biết có phải vì thế mà khuôn mặt họ buồn bã và cam phận. Hình như không thì phải. Những khách lên đường về Tokyo đâu có mối âu lo của một nền kinh tế chưa hồi phục, của những tin tức lung lay chính phủ. Khách đi Bang Kok cũng vậy, họ có thể gợi ra hình ảnh những mái chùa tràn lan khắp nơi, hoặc những khu ăn chơi cũng tràn lan không kém, chứ nét mặt họ không nhắc cho ai biết nội các Thái Lan đang có cuộc khủng hoảng, cuộc bầu cử ở Thái đang sôi sục vì những mua bán phiếu công khai. Giữa đất trời tràn ngập ánh thu, tôi lẩn thẩn nghĩ rằng hình như giữa những người dân với các sinh hoạt chính trị có một khoảng cách khá xa. Những sinh nhoạt này như những bèo bọt, bềnh bồng trên bề mặt nước rồi tan vỡ, trong khi dân chúng như những con cá nhẩn nha bơi lội phía dưới, đôi khi mãi dưới đáy lặng yên và thanh khiết. Nhưng trở về với con người Việt Nam thì tôi lại bối rối, chẳng biết nên nghĩ sao. Bởi vì tại khu khách chờ đi “TP Hồ Chí Minh”, có hai nhóm đánh bài, một nhóm gồm một ông bố Mỹ, bà mẹ Việt, và cô con gái còn nhỏ. Cả ba lặng lẽ chia bài, chơi bài, đôi khi cước rúc rích. Nhưng đám đánh bài khác gần đó thì ồn ào như “người Việt” vỡ tổ. 4 thanh niên ngồi bệt xuống sàn binh sập sám, bên ngoài cũng khoảng 5, 6 cậu khác chầu rìa. Tiếng chửi thề, tiếng cười đùa vang một góc, rồi những tờ giấy xanh đô la đưa ra đưa vào. Cứ tự nhiên như chỗ không người. Đúng là người Việt mình có khả năng hội nhập nhanh. Đến đâu cũng như ở nhà mình.
Máy bay đáp xuống phi trường Tân Sơn Nhất lúc gần 12 giờ trưa ngày 10 Tháng 11. Đặt chân lên quê hương yêu dấu, trước hết tôi phải đi qua được dẫy quầy có các vị công an ngồi, rồi mới hy vọng ra ngắm nhìn nắng Sài Gòn, được hít thở không khí đầy bụi bặm của chốn thủ đô ta ngày nào. Đứng trong toà nhà đón khách hàng không, tôi nhìn về phía những bộ mặt nghiêm nghị của những người đại diện cho nền cai trị đất nước. Ở đó, toàn là màu áo vàng chanh của đồng phục công an, màu áo một thời tôi chung đụng suốt tám năm liền bên dòng sông Mã, nơi núi rừng phía tây Thanh Hoá. Bây giờ, vẫn trong màu áo đó, vẫn là những người Việt Nam, những đồng bào tôi, nhưng sao vẫn quá đỗi xa lạ và lạnh lùng, đến độ, vừa thoắt nhìn từ xa, tôi đã buông rơi mất nỗi bồi hồi của một kẻ trở về chốn cũ sau tháng năm dài xa cách.
Tôi nộp passport và mấy thứ giấy tờ khai sẵn trên phi cơ. Anh công an trẻ đón giấy tờ tôi đưa với cái gật đầu nhẹ. Lịch sự hơn trước đây mấy năm tôi có đi qua cửa ải này khi ghé qua Sài Gòn trong chuyến công tác Phi Luật Tân. Anh nhìn xuống những tờ giấy rồi nhìn vào màn ảnh computer, hỏi tôi nhát gừng:
- Anh đẻ ở Bắc Ninh?
- Vâng, đúng.
Trong những tờ giấy tôi khai trên phi cơ, không có chi tiết này. Tên tôi hẳn đã hiện trên màn ảnh. Rồi anh ta lại nhìn lên màn hình.
- Nhưng tên anh viết khác.
- À, viết theo kiểu Mỹ thì đảo lộn đi. Tôi giải thích. Chắc anh thừa biết, nhưng vẫn hỏi.
- Anh về công tác báo chí?
- Đúng. Vụ Báo Chí Bộ Ngoại Giao đã đồng ý cho tôi về.
- Tôi biết.
Nghĩa là nhiều chi tiết về tôi có trên màn hình. Anh nhìn lên màn hình lần nữa, rồi trả lại giấy tờ cho tôi đi qua. Theo thói quen, tôi nói cảm ơn. Anh lại gật đầu nhè nhẹ. Lời cảm ơn của tôi được chấp thuận. Dù sao, “đối thoại” như vậy còn hơn là độc thoại, còn hơn là mình bị coi như không hề hiện diện.
Tôi mang trong hành lý quyển sách một nhà văn Sài Gòn ngày xưa, mới được in ở California. Tôi mong nhà văn đó được nhìn thấy đứa con của anh mặt mũi ra sao. Đó là một bút ký phóng sự viết về sinh hoạt Sài Gòn hôm nay, hoàn toàn không có gì huý kỵ. Nhưng mang vào Việt Nam một tác phẩm in ở ngoại quốc vẫn khiến tôi e dè. Theo kinh nghiệm những người đi trước, khi đến chỗ hải quan, những vị cũng đại diện cho nền cai trị đất nước trong bộ đồng phục vàng chanh, tôi lại đưa passport và giấy tờ, nhưng lần này tôi có cầu khẩn vị tổng thống xa xưa của Hoa Kỳ, xin ông giúp đỡ. Với 5 ngón tay huyền diệu của ông, vị nhân viên hải quan niềm nở giục tôi đi ra, kẻo thân nhân chờ đợi lâu.
Về đến nhà bà chị lúc khoảng 2 giờ. Sau mươi phút để anh chi hỏi han tới tấp trong sự kinh ngạc vì cậu em xuất hiện bất ngờ, tôi đi tắm, rồi ra ngồi ngay chỗ máy điện thoại. Tôi chỉ có chiều hôm nay, ngày mai, ngày mốt. Ngày 13 tôi đã phải ra Hà Nội. Quá nhièu việc phải làm. Trước hết chuyển một số thư từ bạn bè nhờ, kể cả thư của một người Sài Gòn hiện đang du lịch ở Mỹ. Rồi còn giao tiền bạc thiên hạ nhờ cầm về. Sau đó là những gặp gỡ công việc. Ông Clinton sẽ ở Sài Gòn một ngày, tôi phải tìm bạn bè giúp phương tiện liên lạc điện thoại, bạn bè giúp chuyển tin qua e mail, hoặc phải biết một số địa điểm cà phê internet, phải mở account “yahoo” mới. Ngay chiều hôm đó tôi đã gọi điện thoại đi khắp Sài Gòn, hẹn gặp những người bạn xưa cũ hay chưa từng gặp mặt. Tôi hẹn gặp anh VQ, để đưa tác phẩm mới in cho anh. Rồi hẹn gặp Ng. Đ, Kim Ch., Ng. Th. H., ... những nhà thơ, nhà văn ngày xưa. Tôi còn tốn thì giờ cố dò hỏi để tìm gặp cho được một người tôi hâm mộ trong giới nghệ thuật, không biết hiện ở Sài Gòn hay Hà Nội. Và trở ngại đầu tiên tôi gặp khi sắp xếp công việc và các buổi hẹn chính là những trận bóng tròn tranh giải cúp Tiger, lúc đó đang diễn ra ở Thái Lan.
Ngay tối hôm 10, tôi đã ghi nhận mấy hình ảnh Sài Gòn vào bản tin tính chuyển về toà soạn. Nhưng chờ đợi cả giờ đồng hồ ở một điểm cho “truy cập” internet, tôi vẫn không sao có cơ hội gửi bản tin đi. Đành theo mấy cô, cậu cháu đi lên khu Nguyễn Huệ, Sài Gòn tìm nơi các giọng ca hàng đầu trình diễn. Tôi vẫn mong được xem và nghe Thanh Lam, Hồng Nhung, Mỹ Linh hát. Nhưng ở những nơi họ thường xuất hiện, không có giọng ca sáng giá nào hát cả. Hoá ra là các ca sĩ nổi tiếng của làng nhạc nhẹ trong nước cũng phải chào thua cúp bóng tròn Tiger. Người dân Sài Gòn như say vì những trận túc cầu. Chương trình truyền hình Sài Gòn cho khán giả “bội thực” với nhiều trận bóng hoặc trực tiếp, hoặc chiếu lại. Riêng với các trận tường thuật trực tiếp các giải có đội Việt Nam tham dự, thì cả Sài Gòn như điên cuồng. Nhất là khi đội Việt Nam thắng một trận thì đúng là cả một cơn lốc cuồng nộ quét qua thành phố. Khắp nơi con người như bừng lên nỗi khát khao bày tỏ, họ túa ra đứng ngoài đường, mang theo bất cứ vật dụng gì gây lên tiếng ồn ào như xoong nồi, chậu nhôm, để hỗ trợ cho hàng chục ngàn chiếc xe lạng khắp đường phố. Những khuôn mặt khích động la hét, đầu cuốn băng đỏ in chữ Việt Nam chiến thắng, tay cầm cờ khua khua loạn xạ. Sau trận thắng ngày 12 của VN, một cậu cháu chở tôi trên xe gắn máy, gia nhập vào đoàn xe rước theo nỗi cuồng loạn chạy khắp phố phường. Tôi muốn nhìn tận mắt những khuôn mặt còn quá non trẻ tràn ngập lòng đường, đôi khi xen lẫn một gia đình đủ cả vợ chồng với 3 đứa con thơ nêm chặt trên chiếc xe hai bánh. Bất cứ cơ hội “ăn mừng” chính đáng nào cũng là cơ hội cho giới trẻ Sài Gòn xả nỗi khát khao phá phách, bùng lên cơ hội bày tỏ sự hiện diện của một thành phần trong xã hội. Họ xả được những ước muốn âm thầm mang nặng lâu nay, ước muốn được tôn trọng, được hiện diện, được đóng góp xây dựng, như lời một giáo sư trẻ tuổi dạy trường đại học kinh tế. Theo vị giáo sư này, Đảng hiện diện khắp mọi nơi, khắp mọi lúc, không còn chỗ cho tuổi trẻ. Người ta lùa tuổi trẻ vào những tụ điểm ca nhạc, vào những cuộc thi áo quần, thời trang, hoa hậu, những làn sóng xanh, những duyêu dáng Việt Nam, phim bộ Đại Hàn,... Vị giáo sư kết luận: Trái tim tuổi trẻ chỉ còn chút ít dành cho tình yêu đôi lứa, còn lý tưởng phục vụ là cái gì quá xa lạ.
Tối ngày 10, các cháu đưa tôi vào một quán có chơi nhạc trên đường Tự Do cũ. Quán xinh xắn, hơn hai chục bàn lớn nhỏ. Một cái bục thấp kê ở một góc. Một tay dương cầm thủ ngồi quay lưng lại khách đệm cho cô ca sĩ độc nhất hát mấy bài nhạc của thời xa cũ, của Phạm Đình Chương, Ngô Thuỵ Miên,... Sau ba bài hát, cô trình tấu vĩ cầm mấy bài bán cổ điển, theo yêu cầu của khách. Không khí tương đối nhẹ nhàng, lãng mạn, với ánh nến, với nhánh hoatrong bình nhỏ nhắn tại mỗi bàn. Bây giờ người dân Sài Gòn có vẻ “tư sản” hơn ngày xưa rất nhiều. Nhưng chắc chỉ là một thành phần nào đó trong cái xã hội loạn lên về những phe phẩy, mánh m
ung. Cứ hình dung cái thành phố ngăn nắp ngày nào, nay chứa hơn 5 triệu dân, không kể hơn một triệu không có hộ khẩu, với cả triệu chiếc xe gắn máy. Những cơ hội kiếm tiền chụp giựt đã khiến con người quay cuồng đến không còn nhớ đến chính mình. Và đồng tiền do đó cũng tuôn nhanh qua những bàn tay, và những bàn tay khác quơ nhanh, rồi lại cho tuôn nhanh qua bàn tay khác nữa.Sách báo và cả tài liệu của các cơ quan xã hội trong nước cho biết Sài Gòn có khoảng 70,000 cô gái hành nghề không lành mạnh, những nghề có dính thêm chữ “ôm”. Không biết con số trên có chính xác không nếu chúng ta ước tính thành phố thủ đô kinh tế này có trên 10,000 quán, điểm, nhà hàng bia ôm. Tôi đến thăm một bà chị ở con hẻm nhỏ trong khu dân cư thuộc khu ngày xưa là Trung Tâm Thực Nghiệm Chăn Nuôi ở gần Ngã Tư Bảy Hiền, sau Thương Phế Binh cắm dùi, rồi bán dần cho dân, bây giờ trở thành đất tư. Một con hẻm nhỏ thôi, nhưng đứng trước cửa nhà bà chị, tôi đã đếm được 3 tấm bảng hiệu với chữ uốn bằng đèn xanh đỏ “Karaoke”. Trên đoạn hẻm chưa quá 70 mét dài, đã có ba ngôi nhà lầu 3, 4 tầng dùng làm nơi bán bia ôm. Mỗi nơi như vậy, ít ra cũng phải 5, 3 cô thường trực, nơi nhiều như nhà hàng, cả mấy chục cô thường trực. Rồi khi cần, chủ sẽ gọi tăng viện từ những cô gái ở nhà hay chờ đợi đâu đó. Điện thoại lưu động quả là một sản phẩm quan trọng, hữu ích.
Cũng theo sách báo nhà nước, trong 5 năm nữa, phải có khoảng 8 triệu việc làm cho người lao động. Đó chỉ là những con số lý thuyết. Trong 6 triệu người sống ở thành phố Sài Gòn hiện nay, ít nhất cũng khoảng 2.5 triệu người cần việc làm. Rõ ràng là khó kiếm đủ số việc làm như vậy, dù cho công nhân viên làm việc trong tình trạng lãn công. Người ta tìm việc trong ngành dịch vụ vậy. Do đó, xuất hiện tầng lớp các thiếu nữ trẻ, đẹp, làm việc pha rượu, tiếp tân, phục vụ tại các khách sạn, nhà hàng, quán xá, bán hàng. Các cô làm công việc hoàn toàn lành mạnh. Rất nhiều nhà hàng, quán cà phê, quán rượu loại hơi khá một chút, đều có các cô ăn mặc lịch sự, đứng đắn, phần nhiều là với cánh áo dài xinh xắn, đứng ngoài đường mời chào khách qua lại, mở cửa cho khách vào. Các cô không níu kéo, không ưỡn ẹo. Từ xa, cô mỉm cười, khẽ nghiêng đầu, đôi mắt chờ đợi. Khi khách bộ hành đến gần, cô khẽ đưa bàn tay hướng về phía cửa, mời chú, mời anh, mời chị vào uống nước. Cô vui vẻ, bặt thiệp trả lời những câu hỏi tò mò. Chính cô mở cửa, rồi hoặc chính cô, hoặc một, hai cô trong số những cô còn đứng phía trong, sẽ đưa quí vị đến bàn. Có thể các cô kéo ghế cho quí vị nữa. Rồi các cô “lễ tân” dịu dàng đến gần quí vị. Không giục giã, lặng lẽ đứng đợi, đôi môi hơi hé như cánh hoa chờ khi thuận tiện cất lên những tiếng dịu dàng. Thưa chú dùng chi. Dạ ở đây có những món này,... Dạ, chú cho phép cháu đề nghị nhé,... Vậy thì chú dùng thứ này phải không ạ. Cứ thế, các cô nghiêng nghiêng chỉ vào bản thực đơn trước mặt quí vị. Dịu dàng góp ý, kiên nhẫn giải thích, và bao giờ kết thúc cũng bằng tiếng cảm ơn. Khi quí khách còn ngồi trong tiệm, chỉ cần một cử chỉ kiếm tìm, các cô đã lướt đến bên xem có thể phục vụ thêm gì không.
Tôi đã gặp các cô ở nhiều nơi, vẫn cùng một phong thái tiếp khách như vậy. Các cô đã được huấn luyện ít nhiều. Nhưng đội ngũ các cô còn quá ít, ở một số nơi nhất định.. Tôi mơ ước một ngày nào phong cách đó trở thành tập quán ở tất cả mọi nơi, mọi người trong đất nước ta, trong cộng đồng ta. Phải nói thực rằng Hà Nội chưa theo kịp Sài Gòn ở những chuyện này. Có lẽ Sài Gòn là nơi người ta tiêu tiền nhiều hơn, sinh hoạt phong phú hơn. Các bậc cha mẹ Sài Gòn dễ dàng cho các cô con gái đi làm việc như vậy, để các cô được tự túc phần tiền học, tiền tiêu sài, nhiều khi giúp đỡ gia đình. Nhiều cô tôi gặp đang là sinh viên đại học, hoặc đang học thêm vê computer và Anh văn. Lương một cô “lễ tân” vào khoảng 1,200,000 tiền VN, khoảng 85 mỹ kim, chưa kể chia thêm típ, hơn lương thầy giáo rất nhiều lần.
Tôi nói nhận xét về các thiếu nữ trên của Sài Gòn ngày nay với một anh bạn nhà báo. Anh bảo đó chỉ là phần bèo bọt nổi bên trên của cái gọi là kinh tế thị trường. Cái đích thực của sự cạnh tranh thì lại chưa có. Tại toà báo anh làm việc, một tờ báo thuộc loại lớn, cả trăm nhân viên, người ta hơn nhau không ở tính cạnh tranh đó, không ở chỗ ai có khả năng hơn, chịu khó hơn. Và nơi nào cũng vậy. Có thể có một bộ mặt nào đó của thị trường tự do ở đất nước này, với khía cạnh nào đó của sự tự do cạnh tranh, đó chính là cạnh tranh trong việc mua chuộc, hối lộ, tham ô bòn rút,... Anh bạn dắt tôi đi dự hai buổi ăn chơi do những kẻ hối lộ chiêu đãi. Hai chủ nhân ông hai buổi ăn chơi này đang muốn được vài đặc ân. Họ quyết liệt hạ các phe thứ ba, thứ bốn đang cố tranh dành mối làm ăn. Anh nói ngày nay không ai cạnh tranh nhau để trở thành con người tốt hơn, lương htiện hơn. Anh hỏi tôi Sài Gòn ngày xưa có như vậy không. Thời xưa cũng có hối lộ, cũng có tham nhũng, nhưng người dân còn hiện diện, báo chí còn có mặt, và người ta còn cố gắng lương thiện.
Tôi đến thăm một nhà văn khá nổi tiếng của Sài Gòn hiện nay, tôi chưa từng quen biết. Truyện của cô được xuất bản nhiều, được đăng nhiều trên báo chí trong nước. Chỉ có một điều cô không có được nhiều, đó là phương tiện để có một cuộc sống đầy đủ. Hai mẹ con cô sống trong một căn phòng nhỏ hẹp trong hẻm đường Trương Tấn Bửu trước đây. Cô từng có bằng đại học về vật lý, từng đi học ngoại quốc, và sau hai chục năm làm việc, lương chỉ hơn 500,000 đồng / tháng, khoảng 35 mỹ kim. Hai mẹ con bình thường vốn đã không đủ sống, nhưng cậu con 10 tuổi của cô lại không bình thường. Cháu bị tê liệt từ gần chục năm nay. Chồng cô cũng là một nhà khoa học, mới mất ba năm nay vì bệnh. Đồng lương ít ỏi của cô còn phải chi thêm một mục nữa, là một bà chăm sóc cho cháu, khi cô đi làm. Nhìn cháu cố lê từ giường tới chiếc bàn trên để một số hoạ phẩm, một số hình tượng, cô vui vẻ khoe về cậu con trai tài hoa. Cháu đã cố gắng sáng tác như vậy đấy. Cháu cũng ngọng nghịu khoe tôi về những tác phẩm của mình. Niềm vui của cô là viết và cháu bé. Cô nói về hai niềm vui đó với tất cả say mê, không một lời than vãn. Cô không than về chuyện khó khăn trong viết lách, dù vẫn ước muốn được viết trọn vẹn. Cô không than cháu bé tật nguyền, dù vẫn ước ao cháu sẽ là người có ích, có cuộc sống bình thường. Ở đâu và thời nào thì các bà mẹ vẫn thật lớn lao. Mà ước ao của các bà thật nhỏ nhoi: “Làm sao mỗi ngày cháu có một cái miếng gà chiên là em hạnh phúc rồi. Cháu thích ăn thịt gà chiên.” Tôi thẫn thờ nghĩ đến nơi tôi đang sống, ở đó người ta đổ đi nhiều thứ quá.
Ngày 13 tháng 11 tôi ra đến Hà Nội. Mua vé taxi ở phi trường Nội Bài, một mình một xe về đến khách sạn trên đường Lý Thường Kiệt, tôi chỉ phải trả có 140,000 đồng, khoảng 10 mỹ kim. Với đoạn đường bằng từ phi trường Los Angels về Quận Orange, đó là một giá rẻ, ngay cả tại Việt Nam, vì chỉ cần chạy loanh quanh ở Hà Nội, chúng tôi cũng phải trả 25, 30 ngàn đồng một cho một cuốc xe.
Tôi đến Hà Nội giữa lúc đang Thu. Nắng, gió đều đẹp đến ngất ngây. Trời ơi, phải chi 5 ngày này là 5 ngày rong chơi! Phải chi “anh chàng” Clinton bỏ chuyến đi Việt Nam! Ngồi trong xe taxi chạy luồn lách trên những đường phố đông đúc, ngợp bóng cây xanh, tôi lặng người trong nỗi xao xuyến người xưa cảnh cũ. Đôi khi có những cảnh cũ ta chưa từng ở, những người xưa ta chưa từng gặp, nhưng vẫn thân quen đến bồi hồi.
Nếu như ở Sài Gòn tôi biết lúc nào nên làm gì, cần làm gì, thì tại Hà Nội, hoặc do cảnh trí đất trời, hoặc do rất ít mối manh để biết cần bắt đầu lần mò từ đâu, tôi lúng túng khi nghĩ đến lịch làm việc. Ngay chiều và tối ngày đầu tiên đến Hà Nội tôi đến thăm một số người quen biết, chuyển giao vài cái thư, vài lời nhắn, và lo tìm cách triển hạn visa để có thể ở lại, đi về Miền Tây ghi nhận về trận lụt vừa qua.
Sáng ngày 14 tôi liên lạc với Vụ Báo Chí thuộc Bộ Ngoại Giao, rồi toà Đại Sứ Hoa Kỳ. Từ Vụ Báo Chí, chúng tôi biết được khách sạn một số phóng viên khác đang ở. Tôi gọi đến khách sạn Tower, để lời nhắn lại cho chị Phương Lan của đài VOA, rồi gặp Quốc Dũng của đài RFI, ngẫu nhiên anh ở cùng khách sạn chúng tôi. Gần đến 11 giờ tối hôm đó, cùng với Dũng, chúng tôi đến khách sạn Thắng Lợi gặp một phái đoàn từ Mỹ mới đến. Trên chiếc bàn tròn thấp, một chai rượu mạnh chưa khui, một chai dở dang. Một vị áng chừng là triệu phú ngồi gác chân lên ghế, trách anh Ph. Th. Đ, rằng đi với anh dở ẹc. Mấy lần trước vị ấy về Việt Nam được đón vào phòng VIP, không phải khám đồ. Lần này đi với anh Đ, phải chờ đợi, phải mở từng cái va ly. Tôi ngỡ ngàng nhìn các nhà triệu phú. Họ thực sự là những nhà kinh doanh Mỹ, rõ ràng họ không có liên hệ chút nào tới cái đất nước Việt Nam này. Bây giờ họ trở về đây, như đã từng trở về trước đây, chỉ với mục đích kinh doanh. Giờ phút ngồi ghi lại những giòng chữ này, tôi biết tôi đã có lỗi vì quên đi mất tư cách báo chí của mình, phán đoán vội vàng, kết luận vội vàng. Tôi tới Thắng Lợi với mục đích viết một bài báo bên lề chuyến đi Việt Nam của Tổng Thống Clinton, khi ông vẫn chưa đến đất nước này. Nhưng tôi đã không hỏi han gì ai. Tôi để cho tâm tình bình thường của một người Việt Nam lấn át tính tò mò tìm hiểu của nhà báo.
Hôm nay cũng là ngày tôi phải tiếp xúc một số người chưa từng quen biết. Có những người gặp chúng tôi tại phòng tiếp khách của khách sạn, có những người nhã nhặn chở chúng tôi đi ăn đặc sản Hà Nội. Ở đâu thì chúng tôi cũng bắt đầu bằng chuyện trên trời dưới biển, rồi mới tới chuyện nội dung tờ báo. Các vị khách biết rõ tờ báo chúng tôi, còn biết hơn chúng tôi vì ở Hà Nội làm sao tôi biết hôm đó có bài gì trên tờ báo ở Cali. Dù sao thì tôi cũng phải mô tả tính cách bình thường của một tờ báo ở Mỹ, trước hết là thông tin trung thực, rồi tự nguyện là diễn đàn xây dựng cộng đồng, xây dựng đất nước Việt Nam. Tôi cũng trình bày rằng có thể cái cách xây dựng đó khác với cái cách xây dựng của báo chí trong nước, nhưng đó là cách của chúng tôi, và vì vậy chúng tôi mới làm báo ở một nơi xa xôi đất nước như thế, nếu không, chúng tôi đã về Sài Gòn xin làm báo rồi. Bữa cơm đặc sản không được ngon miệng lắm, vì hình như “đặc sản” bây giờ của Hà Nội khác với “Miếng ngon Hà Nội” của “Hà Nội 36 phố phường” ngày xưa rất nhiều. Thường thì xã hội, phong thuỷ, con người đều phản ánh ít nhiều trên món ăn. Bây giờ nhiều món ăn ở Hà Nội có vẻ cầu kỳ, phô trương, mất đi cái tinh tế, chắt chiu, nâng niu của người làm, người ăn. Duy tôi chỉ chấm được cái thú uống nước chè trên hè đường là còn tính thi vị Hà Nội.
Dù sáng, trưa, hay tối, quí vị tạt vào ngồi bệt xuống một bực thềm hay trên chiếc ghế con thấp lè tè, chẳng cần nói gì, bà cụ ngồi bên bình tích nước chè ủ kín trong giỏ đã rót cho quí vị một chén nước xanh thơm ngát, nóng bỏng. Bây giờ nhiều nơi, nước chè đựng trong bình thuỷ. Sẽ có những vị khách cầu kỳ kêu rằng vị nước có hơi nồng vì không đựng trong bình bằng chất sành sứ. Riêng tôi là loại “thực bất tri kỳ vị”, được ngồi nhâm nhi liền tù tì vài ba tách chè đã là được hưởng cái thú tuyệt trần rồi. Kể ra, nếu tôi lại hút thêm một điếu thuốc lào nữa thì mới gọi là tận hưởng thú vui quê mùa nhưng rất Hà Nội này. Ngồi bên tách chè, nghe tiếng rít điếu cầy
sòng sọc, nghe bà cụ kể chuyện cô con dâu mới được tăng lương,hay trúng bổng lộc gì đó không biết, mua cho mẹ chồng chiếc khăn quấn cổ, tránh cái se lạnh của gió thu bên bờ hồ Hoàn Kiếm. Tôi góp chuyện: Bây giờ các nàng dâu tốt quá, cụ nhỉ. Cụ nhoẻn miệng cười: Ôi dào, cũng được ít năm nay. Ngày xưa làm mẹ chồng khổ lắm ông ạ. Vừa phải làm việc nhà quần quật, vừa lo khôngh biết con dâu mách lóm gì với phố phường hay không. Bây giờ cũng là nhờ phúc nhà mình, hay phúc đất nước này không biết, gia đình sống có tình với nhau hơn.Mấy hôm liền tôi đều ghé uống nước chè của bà cụ bên bờ hồ, ngồi nghe chuyện cụ nói với khách hàng. Nghe như thấy một Hà Nội xưa trở lại. Thực ra, tôi cũng chẳng thể nào biết được, phân tích được cái Hà Nội xưa ấy là gì. Chỉ tự dưng cảm thấy khi nghe những mẩu chuyện bên tách nước chè, hoặc nghe bàn tán trong một buổi ngồi lê với vài anh bạn làm công việc nghệ thuật của đất Hà Thành. Một ông anh họ đưa tôi nhập vào đám mấy anh ngồi uống cà phê bên một quán cóc lề đường. Các anh đều thuộc một đoàn văn nghệ ở Hà Nội. Ông anh giới thiệu tôi là dân Sài Gòn mới ra thủ đô. Rả rích một hồi, một anh hỏi tôi vào Sài Gòn khi nào, năm 1954 hay sau 1975. Khi biết tôi đã xa Hà Nội yêu dấu hơn 40 năm rồi, anh thích chí hích vai anh bạn ngồi bên: Đó, thấy chưa, tôi đã bảo mà. Ông anh đây phải là người đi vào Nam lâu rồi, chứ đâu phải những người mới “nam tiến” sau này đâu. Tôi hỏi làm sao anh biết, anh hãnh diện trả lời: Thì cứ xem cách anh ăn nói, cái giọng nói còn chút chất thuần của Hà Nội, cách anh sẽ sàng mời mọc, thì đích thị là người Hà Nội ngày xưa. Những người Hà Nội này khi vào Nam vẫn giữ được cái nền nếp Hà Nội,. đâu phải cái đám nhập cư chúng tôi sau này, có ở mòn đất cũng vẫn là chân quê. Rồi anh chỉ ông anh họ tôi: Đây, xem ông anh này đây, dân Hà Nội chính cống đấy, xưa là Hà Nội, nay vẫn là Hà Nội. Có thời bị đầy xuống đến đất đen rồi mà vẫn là Hà Nội mới cực kỳ!. Sau này, anh tôi kể chuyện, ngay Nguyễn Huy Thiệp một hôm cũng nói với anh câu tương tự, rằng dù có là nhà văn có chút tiếng tăm chăng nữa, thì chàng vẫn tự biết là chân quê, không thể là người giữ mối riềng cho Hà Nội một thời văn hoá xưa kia.
Tôi không đính chính với những anh bạn văn nghệ bên quán cóc kia, rằng thực ra tôi cũng không phải người sinh đẻ ở Hà Nội. Tôi là dân Bắc Ninh, dân của làng Đại Mão, phủ Thuận Thành. Nói thế người ta buồn. Ít nhất bây giờ nhiều người cũng còn cái hình ảnh Hà Nội xưa đó để mà bám vào, để mà tin tưởng rằng thực ra dân mình khá lắm chứ, rằng với chút vốn liếng văn hoá đó, rồi dân mình cũng sẽ ngóc đầu lên. Tôi cũng không nói cho họ biết rằng theo tôi, cái “chất thuần Hà Nội” đó chỉ là những cái tinh tuý của một nền văn hoá, của một nền đạo lý. Lâu rồi các anh bạn không được sống trong cái đạo lý đó, cái văn hoá đó, nên cứ nghĩ đó là Hà Nội. Tôi vẫn định bụng sẽ hỏi nhà thơ, nhà văn Lê Đạt trong buổi hẹn tối hôm đó xem cái chất Hà Nội thực ra là những gì, nhưng quên mất.
Nhờ các nhà báo trong báo Tia Sáng, chúng tôi có cái hẹn với thi sĩ Lê Đạt, một người dính trong vụ Nhân Văn Giai Phẩm. Cũng như nhờ những anh bạn văn nghệ bên quán cóc, chúng tôi có số điện thoại của mấycô ca sĩ hàng đầu Việt Nam hiện nay.
Anh Văn Thành, thư ký toà soạn tờ tạp chí Tia Sáng đưa chúng tôi đi gặp nhà thơ Lê Đạt. Tia Sáng là tờ báo của ngành Văn Hoá – Môi Trường. Gần đây, do một chủ nhiệm Lê Tư chịu “đổi mới”, ít ngại kiêng kỵ, lại được một Thư Ký Toà Soạn phong thái văn nhân, phóng khoáng, biết trọng người tài, nên tờ báo bắt đầu được giới trí thức, văn học nghệ thuật lưu ý, cộng tác. Anh Lê Đạt mới viết một bài ngắn trên Tia Sáng số... bộ mới. Lối viết ngắn, gọn, cứ như mỗi cái đinh chỉ cần một, nhiều lắn là hai nhát búa, là ngập vào thớ gỗ. Anh viết về...
Chúng tôi vào một quán ăn nhỏ trên đường Lãn Ông. Có lẽ đây cũng là chỗ anh Lê Đạt hay tiếp đãi bạn bè, nhà văn, nhà báo ngoại quốc. Anh nói khi cần thết ai bữa cơm đạm bạc, cứ kéo lên căn gác của hiệu ăn này, gần nhà, mà cơm thì đặc biệt Việt Nam, ngon, lành, lại rẻ nữa. Mới một hai bữa trước, anh cũng cùng một nhà báo Pháp ngồi ngay chiếc bàn chúng tôi ngồi tối nay. Nhân viên hiệu ăn thân quen anh cứ như người trong nhà vậy. Anh thản nhiên, thơ thới nói về những năm tháng khó khăn. Anh kể cứ như chuyện của ai khác, chẳng lưu lại anh nỗi bực dọc nào. Quả thực những năm tháng này không khiến anh sa sút, dù là thể xác. Mỗi sáng, anh vẫn đạp xe vòng quanh bờ hồ hai vòng, chắc phải 6 cây số mỗi vòng, mùa hè cũng như mùa đông. Ngoài 70 tuổi, trông anh khoẻ mạnh, tinh nhanh, vui vẻ. Tôi được Anh cho phép xuất bản tập truyện Hèn Đại Nhân tại California.
Những ngày tiếp theo tại Hà Nội và Sài Gòn, chúng tôi liên tiếp bản tin tường thuật bên lề chuyến đi của Tổng Thống Clinton tại Việt Nam. Không biết báo Người Việt dùng bản tin đó ra sao, bây giờ tìm lại được một ít, tôi cũng xin post lên blog này như một hồi tưởng kỷ niệm vui.
Subscribe to:
Posts (Atom)